یعنی چه
بار الاغی در فرهنگ سنتی ایران به مقدار بار و کالایی (مانند محصولات کشاورزی، هیزم یا خاک) گفته میشود که یک الاغ به طور استاندارد در دو طرف خود حمل میکند. این واحد مقیاس جابهجایی، به مرور زمان مبنای پیدایش واحد وزنی «خروار» (خر + وار به معنی بار خر) شد که امروزه مجازاً برای نشان دادن حجم بسیار زیاد و انباشتهشده از یک کالا نیز به کار میرود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف میتواند خودِ «بار الاغی» (۸ حرف) یا واژههای هممعنی آن مانند «خروار» و «خربار» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم و حجم بار سنتی از ترکیبات توصیفی مربوط به حیوان باربر استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه «حِمل» به معنای مطلقِ بار و «وِقر» به معنای بار سنگین است که در ترکیب با «حمار» معادل دقیق این عبارت فارسی را میسازند.
به فارسی
معادلهای اصیل و هممعنی این واژه در زبان فارسی شامل خروار، خربار (شکل قدیمیتر خروار در زبان پهلوی)، تنگبار و پشته است. از نظر ساختاری نیز این عبارت یک ترکیب واژگانی فارسی، متشکل از «بار» (بن مضارع از بار کردن) + «الاغ» (واژه ترکی به معنی درازگوش) + «ی» (یا نسبت یا وحدت) است.
در قرآن
عین عبارت فارسی «بار الاغی» در قرآن نیامده است، اما مفهوم حمل بار توسط این حیوان در آیه ۵ سوره جمعه به صورت تمثیل ذکر شده است: «مَثَلُ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا»؛ این آیه کسانی را که کتاب آسمانی را حمل میکنند اما به آن عمل نمیکنند، به الاغی تشبیه کرده که باری از کتابها را بر دوش دارد بدون آنکه از ارزش آنها بهرهای ببرد.
جمعبندی و توضیح کامل بار الاغی
عبارت «بار الاغی» یک اصطلاح ترکیبی و سنتی در زبان فارسی است که به میزان کالای قابل حمل توسط یک الاغ اشاره دارد. این مفهوم که شامل دو لنگه بار در طرفین حیوان بود، در محاسبات قدیمی ایران کاربرد فراوان داشت و ریشه اصلی واژه دیوانی و رسمی «خروار» (مخفف خربار) است. امروزه این واژه علاوه بر کاربرد سنتی، در ادبیات عامیانه به صورت کنایی برای اشاره به حجم بسیار زیاد، انباشته و بینظم از یک کالا یا کار سنگین و بیفایده نیز استفاده میشود.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز هرچند این اصطلاح فارسی وجود ندارد، اما ظرفیت جثه و رفتار این حیوان در حمل بار، دستمایه تمثیلهای اخلاقی قرار گرفته است تا جابهجایی بارهای سنگین علمی یا مادی بدون فهم و درک واقعی ارزش آنها نکوهش شود.