یعنی چه
پاشنه صناری اصطلاحی عامیانه در فرهنگ پوشاک قدیم ایران (بهویژه دورههای قاجار و پهلوی) برای توصیف نوعی کفش زنانه است. پاشنه این کفش در محل اتصال به بدنه پهن بود و هرچه به سمت زمین میرفت باریکتر میشد، تا جایی که سطح مقطع انتهای آن دقیقاً به اندازه یک سکه «صنار» (مخفف صد دینار) دایرهای و کوچک میشد. این پاشنهها موقع راه رفتن روی سنگفرش، صدای موزون و مشخصی تولید میکردند.
تلفظ
واژه «پاشنه» به کسر نون [پاشْنِ] و واژه «صناری» با صاد مکسور و نون مشددِ مفتوح به صورت [صِ نّا ری] تلفظ میشود که منسوب به سکه صنار است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «کفش پاشنهدار قدیمی زنان تهرانی» یا «پاشنه مخروطی شکل قدیمی»، عبارت «پاشنه صناری» به عنوان یک پاسخ اصیل ۱۰ حرفی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در دنیای مد و فشن انگلیسی، نزدیکترین معادل برای این ساختار پاشنه، واژه Cone heels است که به شکل مخروطی آن اشاره دارد. همچنین با کمی تسامح از اصطلاح French heels نیز استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این مدل از کفشهای پاشنهبلند که فرمی مخروطی دارند، از ترکیب Koni topuk استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی امروزی و ادبیات مدرن طراحی لباس، به این نوع پاشنه، «پاشنه مخروطی» میگویند. واژههای «صنار»، «صد دینار» و «صناری» از همخانوادههای این اصطلاح عامیانه و نوستالژیک هستند.
جمعبندی و توضیح کامل پاشنه صناری
عبارت «پاشنه صناری» یادآور بخشی از تاریخ مد و پوشاک عامیانه در تهران قدیم و شهرهای بزرگ ایران در اواخر دوره قاجار تا دهههای ۳۰ و ۵۰ شمسی است. واژه «صنار» در واقع مخفف عامیانه «صد دینار» (سکهای کمارزش در گذشته) است و علت این نامگذاری، شباهت ظاهری و اندازه انتهای باریک پاشنه کفش با این سکه قدیمی بوده است.
این نوع کفش در فرهنگ کوچه و بازار و ترانههای قدیمی، نمادی از شياکت، طنازی، مدگرایی و اعیاننشینی زنان شهری محسوب میشد. جذابیت اصلی این کفشها در میان زنان آن دوران، صدای تقتق مشخص و موزونی بود که پاشنه ظریف آن هنگام قدم زدن روی آسفالت یا سنگفرش خیابانها ایجاد میکرد.