یعنی چه
خمرخانه در لغت به معنی خانهای است که در آن خمر (مایع مستکننده) وجود دارد. این واژه در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا و ناظمالاطباء به عنوان محلی برای عرضه، نگهداری یا نوشیدن شراب و مسکرات شناخته میشود.
تلفظ
این واژه ترکیبی از دو بخش تشکیل شده و تلفظ صحیح آن به صورت «خَمْرْخانِه» (xamr-xāne) است که از سکون روی حروف میم و راء بهره میبرد.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه «خمر خانه» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل شرابخانه، میخانه یا محل فروش مسکرات به کار میرود و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متفاوتی بسته به بافت متن برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود که رایجترین آنها Tavern و Wine-house هستند.
به عربی
در زبان عربی از واژههایی چون حانة، مخمرة یا بیتالخمر برای اشاره به مکانهای نوشیدن و نگهداری شراب استفاده میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفان ایرانی، خمرخانه (یا همان خمخانه و میخانه) نماد عالم تجلیات الهی، محل کسب فیض و عشق راستین، و قلب عارف است. در این فضا، فریب و ریای زاهدان قشری راه ندارد و سالک با نوشیدن می معرفت، از خودِ مادیاش بیخود میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خمر خانه
واژه «خمرخانه» یک واژه مرکب عربیفارسی است که از واژه عربی «خمر» (به معنی هر مایع مستکننده) و واژه فارسی «خانه» ساخته شده است. این کلمه در لغتنامههای معتبر فارسی مترادف با عباراتی چون میخانه، میکده، شرابخانه، خمخانه و خرابات دانسته شده و از نظر تقابل فضایی در شعر و ادبیات، معمولاً در تضاد با مکانهایی مانند مسجد، خانقاه و صومعه قرار میگیرد.
اگرچه خود واژه مرکب خمرخانه در قرآن نیامده، اما جزء اول آن یعنی «الخمر» چندین بار در آیات قرآنی ذکر شده است؛ برای نمونه در آیه ۹۰ سوره مائده که خمر رجس و عمل شیطانی قلمداد شده، و در آیه ۱۵ سوره محمد که به عنوان پاداش الهی، وعده نهرهایی از خمر لذتبخش به بهشتیان داده شده است.
در بعد نمادشناسی و ادبیات صوفیانه، خمرخانه تغییر کارکرد داده و فراتر از معنای مادی و ظاهری خود تعبیر میشود. در اشعار عرفانی، این واژه به عنوان نمادی از عالم تجلیات الهی و درون پاک عارف به کار میرود؛ جایگاهی مقدس که در آن سالک طریق حق به دور از تزویر زمانه، از شراب معرفت شهودی سیراب میگردد.