یعنی چه
واژه «نر گدا» (یا نرهگدا) یک اصطلاح مرکب کنایی در زبان فارسی است. این عبارت به گدای قویهیکل، تنومند و قلچماقی اشاره دارد که با وجود داشتن بدن سالم و توانایی کار کردن، تنپروری کرده و با وقاحت و اصرار زیاد (گدایی مبرم) از مردم پول میگیرد. در فرهنگ عامیانه و معاصر، این اصطلاح گاهی به کنایه برای اشاره به افراد بسیار خسیس و ناخنخشک نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «نَر گَ دا» (nar-gadā) است. جزء اول آن یعنی «نَر» یا «نَرِه» در این ترکیب به معنای بزرگ، ضخیم و برجسته است و جزء دوم آن همان «گدا» به معنی سائل میباشد.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول تقاطعی، کلمه «نر گدا» دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان معادل گدای سمج یا گدای تنومند استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عبارات فوق دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم گدایی با وقاحت و داشتن بنیه بدنی قوی هستند.
به arabic
در زبان عربی برای رساندن مفهوم سماجت در تکدیگری از ترکیب اول و برای توصیف ظاهر جثه او از ترکیب دوم استفاده میشود.
در قرآن
این واژه یک اصطلاح عامیانه، کنایی و کاملاً فارسی است؛ بنابراین هیچ ریشه یا کاربردی در متن قرآن کریم ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل نر گدا
واژه «نر گدا» یک ترکیب اصیل فارسی است که از درآمیختن پیشوند تفخیمی و تحقیری «نَر/نره» با واژه «گدا» ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات عامه و لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین، به عنوان صفتی برای تکدیگران شوخچشم و بیحیایی به کار رفته که با وجود برخورداری از سلامت جسمانی و نیروی جوانی، به جای کار و تلاش، راه قلدری، کلاشی و باجخواهی از مردم را پیش میگیرند.
در نگاهی عمیقتر و از منظر اجتماعی، این کلمه نمادی از وقاحت، تنپروری و سوءاستفاده از عواطف جامعه است. بررسیهای تاریخی نشان میدهد که در گذشته این دسته از گدایان گاه به صورت گروهی و مهیب حرکت میکردند تا با ایجاد ترس، مبالغ بیشتری به دست آورند. امروزه بار معنایی این واژه حفظ شده و گاه در زبان روزمره به افراد متمول اما بسیار خسیس که خوی گداصفتانه دارند نیز اطلاق میشود.