یعنی چه
کاسموپولیتیسم یک مکتب و ایده فکری، سیاسی و اجتماعی است که بر اساس آن، تمام انسانها در سراسر کره زمین عضو یک جامعه واحد جهانی به شمار میروند. در این دیدگاه، تعلقات انسانی، اخلاقی و حقوقی فراتر از مرزهای جغرافیایی، سیاسی، قومی یا ملی تعریف میشود و کل جهان به عنوان میهن مشترک بشریت در نظر گرفته میشود. این مفهوم ریشه در یونان باستان دارد و تاریخچه آن به تفکرات دیوژن کلبی و مکتب رواقیگری بازمیگردد.
تلفظ
این واژه به صورت «کاسْمُپُولیتیسْم» (Cosmopolitanism) تلفظ میشود و در برخی منابع و متون فارسی به صورت «کاسموپولیتانیسم» نیز خوانده و نگاشته میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، برای راهنمای «مکتب جهانوطنی»، پاسخ اصلی واژه ۱۳ حرفی «کاسموپولیتیسم» است. همچنین کلماتی نظیر «جهانوطنی» و «جهانگرایی» نیز به عنوان جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
معادل دقیق این اصطلاح در زبان انگلیسی Cosmopolitanism است. در زبان ترکی به صورت Kozmopolitizm و در زبان عربی از واژگانی چون العالمية یا صورت تعریبشدهٔ آن یعنی الكوزموبوليتية استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای دقیق و رایج این واژه بیگانه در زبان فارسی شامل «جهانوطنی»، «جهانمیهنی»، «دنیاگرایی» و «جهانگرایی» است که مفهوم تعلق به کل جهان را میرسانند.
نماد چیست
این مکتب دارای یک نماد رسمی و واحد ثبتشده نیست؛ اما در رسانهها و مراجع بینالمللی معمولاً از تصاویری همچون «کره زمین بدون مرزهای سیاسی»، «پاسپورت شهروند جهانی» (World Passport) و یا طرحی از دستهای گرهخورده انسانهایی از نژادهای مختلف به دور یک کره، به عنوان نمادهای بصری این تفکر استفاده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه کاسموپولیتیسم از ریشه یونانی باستان گرفته شده است؛ ترکیبی از دو کلمه کاسموس (Kosmos) به معنای جهان یا گیتی و پولیتیس (Polites) به معنای شهروند. در نتیجه، معنای تحتاللفظی و اصلی این اصطلاح خارجی، «شهروند جهان» یا «شهروند گیتی» است که بر ارتباط بنیادین تمام انسانها با کل جهان دلالت دارد.
جمعبندی و توضیح کامل کاسموپولیتیسم
کاسموپولیتیسم یا همان مکتب جهانوطنی، یک ایده فلسفی، سیاسی و اخلاقی دیرینه است که ریشه در یونان باستان دارد. این تفکر بر این باور استوار است که تمامی انسانها، فارغ از مرزبندیهای اعتباری سیاسی، نژادی، ملی و قومی، اعضای یک جامعه جهانی واحد هستند و باید تعهدات اخلاقی و انسانی خود را فراتر از مرزهای ملی تعریف کنند.
این واژه که از ترکیب کلمات یونانی به معنای «شهروند جهان» پدید آمده، در دنیای مدرن امروز در برابر تفکراتی چون ناسیونالیسم افراطی، قومگرایی و محلیگرایی قرار میگیرد. طرفداران این رویکرد تلاش میکنند تا با تمرکز بر وجوه مشترک بشری، صلح جهانی و همزیستی مسالمتآمیز میان فرهنگهای مختلف را ترویج دهند.
اگرچه این واژه فرنگی در متون کهن مانند قرآن کریم به صورت مستقیم نیامده است، اما مفاهیمی نظیر امت واحد و برابری انسانها از ریشهای مشترک که در ادبیات دینی دیده میشود، در بخشهایی با روح انساندوستی و نگاه جهانشمول کاسموپولیتیسم همپوشانی دارد، هرچند مبانی ایدئولوژیک آنها متفاوت است.