یعنی چه
نام قدیم شهریار پیش از تبدیل شدن به شهر یکپارچه در سال ۱۳۳۳، از چند آبادی تشکیل شده بود که بخش مرکزی آن «علیشاه عوض» نام داشت. آبادی مهم دیگر این منطقه «کرشته» بود. علیشاه عوض یک اسم خاص ترکیبی (علیشاه + عوض) است که احتمالاً به نام یکی از حاکمان یا خوانین محلی اشاره دارد. کرشته نیز در گویشهای محلی به معنای زمین پاکسازی شده از خس و خاشاک برای کشاورزی است. در ادوار بسیار کهنتر نیز به این منطقه «دی شهر» میگفتند.
تلفظ
تلفظ واژه اول به صورت عَلِیشاه عِوَض [‘Ali-shāh-e 'Avaz] و واژه دوم به صورت کِرِشتِه [Kereshteh] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و راهنمای حل جدول، برای پرسش «نام قدیم شهریار» عبارات «علیشاه عوض» یا «کرشته» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
نگارش لاتین اسامی آبادیهای قدیم منطقه شهریار به صورت Alishah Avaz و Kereshteh ثبت میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و نامهای تاریخی ثبت شده برای این منطقه در منابع جغرافیایی شامل علیشاه عوض، کرشته و در متون کهن ری باستان «دی شهر» است.
نماد چیست
منطقه علیشاه عوض و کرشته (شهریار امروزی) به دلیل قناتهای پرآب و خاک حاصلخیز از قدیم به عنوان «نگین سرسبز غرب تهران» و نماد باغداری، انگور و گوجهسبز شناخته میشده است. همچنین از نظر تاریخی، «تپه جوقین» که قلعهای متعلق به دوران یزدگرد سوم ساسانی است، نماد باستانی و شناسنامه تاریخی این منطقه به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نام قدیم شهریار
منطقه شهریار امروزی که در غرب استان تهران و همسایگی کرج واقع شده است، در گذشته به صورت یکپارچه به این نام خوانده نمیشد. پیش از تأسیس شهرداری رسمی در سال ۱۳۳۳، این منطقه از پیوستن چند آبادی و روستای مستقل تشکیل شده بود. هسته اولیه و بخش مرکزی این آبادیها، «علیشاه عوض» نام داشت که نامی مرکب و برخاسته از اسامی خوانین یا مالکان قدیمی منطقه بود. آبادی مهم و پرجمعیت دیگری که در کنار آن قرار داشت «کرشته» نامیده میشد.
از نظر واژهگزینی و ریشهشناسی، علیشاه عوض ساختاری فارسی-عربی دارد و کرشته ریشه در گویشهای محلی و پهلوی منطقه البرز و ری باستان دارد که به زمینهای آمادهسازی شده برای زراعت اشاره میکند. در متون جغرافیایی بسیار کهن نیز گاهی از این محدوده با نام «دی شهر» یاد شده است.
امروزه با گسترش بافت شهری، علیشاه عوض به عنوان هسته مرکزی و خیابانهای اصلی شهر شهریار شناخته میشود و کرشته نیز یکی از محلههای بزرگ آن است. این منطقه تاریخی به دلیل داشتن باغات وسیع، قناتهای قدیمی و آثار باستانی نظیر تپه جوقین، همواره قطب کشاورزی و تمدنی غرب تهران بوده است.