مطامع یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مطامع

واژه مطامع یک اسم جمع تکسیر عربی از ریشه «ط م ع» است که به طور گسترده در ادبیات فارسی استفاده می‌شود. این کلمه به معنای تمایلات افراطی، چشم‌داشت‌ها، آرزوهای مادی و هر آن چیزی است که انسان با حرص و آز به دنبال به دست آوردن آن باشد. در کاربردهای سیاسی و اجتماعی امروزی، این کلمه معمولاً در عباراتی نظیر «مطامع استعمارگران» یا «مطامع شخصی» شنیده می‌شود که نشان‌دهنده زیاده‌خواهی‌های نامشروع است.

اگرچه خود این واژه با ساختار جمع در قرآن نیامده، اما ریشه آن کاربرد فراوانی در کتاب آسمانی دارد؛ با این تفاوت ظریف که در قرآن، طمع غالباً به معنای ممدوح و مثبت آن یعنی «امید داشتن به مغفرت و رحمت خداوند» تعبیر شده است. در مقابل، در کلام امیرالمؤمنین (ع) در نهج‌البلاغه، این واژه دقیقاً به صورت «مطامع» و با بار معنایی هشداردهنده درباره لغزش عقل انسان در برابر جلوه‌های فریبنده دنیا به کار رفته است.