یعنی چه
واژه مرائی در اصل به کسی اطلاق میشود که کارهای پسندیده یا عبادات خود را نه برای رضای خدا یا از روی اخلاص، بلکه به قصد جلب توجه، ستایش و خودنمایی در برابر مردم انجام میدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُرائی (mura-ee / morā'i) با ضمه روی حرف میم است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه مرائی به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «ریاکار» یا «خودنما» به کار میرود و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
رایجترین معادل انگلیسی برای انتقال مفهوم مرائی واژه Hypocrite است که به شخص دورو اشاره دارد.
به فارسی
از نزدیکترین برگردانها و واژههای جایگزین فارسی برای این کلمه میتوان به خودنما، سالوسکار، دورو و تزویرگر اشاره کرد.
در قرآن
خود واژه «مُرائی» به صورت اسم فاعل مفرد در قرآن نیامده است، اما شکل فعلی آن در قالب «يُرَاءُونَ» (ریا میکنند) در آیاتی مانند آیه ۱۴۲ سوره نساء و آیه ۶ سوره ماعون در مذمت شدید اعمال غیرخالصانه و ظاهرسازی برای مردم ذکر شده است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک فارسی، بهویژه در اشعار حافظ و سعدی، مرائی با نشانههایی چون «خرقهٔ سالوس»، «زاهد ظاهرپرست» و «سجادهٔ آبکشیده» به عنوان مظهر تزویر شناخته میشود. در نمادشناسی فرهنگی نیز ماسک یا صورتک نماد این مفهوم است.
جمعبندی و توضیح کامل مرائی
واژه «مرائی» ریشه در زبان عربی و حوزه معنایی «رؤیت» (دیدن و نشان دادن) دارد. این واژه اسم فاعل از باب مفاعله است و به فردی اشاره میکند که تلاش دارد با ظاهرسازی، اعمال خود را به رخ دیگران بکشد تا وجهه و اعتباری کاذب کسب کند.
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، مرائی بودن به عنوان یکی از بزرگترین رذایل اخلاقی شناخته میشود، چرا که اصالت عمل و اخلاصِ درون را از بین میبرد. شاعرانی چون حافظ همواره این صفت را در قالب تعابیری همچون زهد فروشی و تزویر مورد انتقاد شدید قرار دادهاند.