یعنی چه
«تَنْتَفِخُ» فعل مضارع از باب افتعال (ریشه نفخ) است که برای صیغه مفرد مؤنث غایب یا مفرد مذکر مخاطب به کار میرود. این کلمه به حالت اثرپذیری، یعنی خودبهخود باد کردن، پف کردن یا دچار التهاب و آماس شدن یک شیء یا عضو اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه با فتحة بر روی حروف ت و ن، فتحة روی ت دوم، کسرة تحت ف و ضمه بر روی خ به صورت «تَنْتَفِخُ» انجام میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «ورم میکند به عربی» یا «باد میکند در عربی»، واژه ۵ حرفی «تنتفخ» مد نظر است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این فعل در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، از افعالی که به تورم، نفخ و بزرگ شدن بر اثر هوا یا مایعات اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود واژه اصل عربی دارد، مترادفهای هممعنی آن در این زبان شامل تَتَوَرَّمُ و تَعْظُمُ است؛ در حالی که متضاد آن کلماتی مثل تَنْکَمِشُ (منقبض میشود) و تَضْمُرُ (لاغر میشود) هستند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم باد کردن، آماس کردن و حجیم شدن بدن یا یک شیء از مصدر Şişmek و مشتقات جاری آن استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عبارات «باد میکند»، «میآماسد»، «پف میکند» و «متورم میشود» است. واژگانی مانند «فروکش میکند» و «منقبض میشود» نیز به عنوان متضادهای فارسی آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل تنتفخ
واژه «تنتفخ» یک فعل مضارع عربی از ریشه ثلاثی مجرد «ن ف خ» (نفخ) است که با رفتن به باب افتعال، معنای مطاوعه یا همان اثرپذیری به خود گرفته است؛ به این معنی که شیء یا اندام مورد نظر، خودش دچار تورم، بادکردگی یا آماس میشود. این کلمه اگرچه در متن قرآن کریم به طور مستقیم نیامده، اما ریشه و مشتقات آن برای توصیف دمیدن در صور یا زنده شدن زمین به کار رفته و مفسران نیز از این فعل برای تشریح مفاهیم مشابه استفاده کردهاند.
در کاربردهای کنایی و ادبی، تنتفخ پدیدهای نمادین برای غرور بیجا، خودبزرگبینی و تکبر توخالی (مانند اصطلاح باد غبغب) به شمار میرود. همچنین در طب سنتی و قدیم، این واژه نشاندهنده بروز اختلال در مزاج، تجمع اخلاط فاسد یا گازها در بافتهای بدن بوده است که امروزه در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه پنج حرفی کهن کاربرد دارد.