معنی
مماشات در اصل به معنای با کسی راه آمدن و سختگیری نکردن است. این واژه در ادبیات سیاسی و اجتماعی امروز به معنای کوتاه آمدن، مصلحتاندیشی و امتیازدهی برای جلوگیری از درگیری یا کاهش تنشها (سیاست تسکین) به کار میرود که گاهی بار معنایی منفی (سازشکاری بیمورد) و گاهی بار مثبت (پرهیز از تقابل و مدارا) دارد.
یعنی چه
وقتی میگویند با کسی مماشات شد، یعنی در برابر او سختگیری نکردهاند، با ملایمت و صلحجویی با او همگام شدهاند و از برخی مواضع خود کوتاه آمدهاند تا کار به لجاجت و درگیری نکشد.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
این واژه از واژهٔ عربی «مُمَاشَاة» گرفته شده است که در اصل به معنی «با کسی راه رفتن» و همگام شدن است. این مفهوم در زبان فارسی تغییر معنایی (مجاز) یافته و به شکل مدارا، سازش و رفتارهای مصلحتآمیز به کار میرود.
در جدول
کلمه «مماشات» در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راه آمدن، سازش سیاسی، یا مدارا کردن با شش حرف درخواست میشود.
به انگلیسی
جمعبندی و توضیح کامل مماشات
واژه مماشات یکی از اصطلاحات کلیدی در ادبیات اجتماعی و بهویژه علوم سیاسی است که ریشه در زبان عربی دارد و در اصل به معنای همگام شدن و با کسی راه رفتن است. در کاربرد امروز فارسی، این کلمه دلالت بر رفتاری دارد که در آن فرد یا گروهی برای پرهیز از چالش، تقابل یا جنگ، از مواضع یا حقوق خود کوتاه میآیند و با طرف مقابل مدارا میکنند.
این واژه بسته به بافت متن میتواند بار معنایی خنثی یا منفی داشته باشد. در مواردی که هدف حفظ صلح و آرامش است، مماشات به عنوان یک تدبیر عاقلانه قلمداد میشود، اما در ادبیات سیاسی مدرن، معمولاً به عنوان یک نقد مطرح شده و نشاندهنده ضعف، کوتاهآمدن بیش از حد و باجدهی به طرف مقتدر یا ظالم برای خریدن زمان تلقی میگردد.
اگرچه خود این واژه در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم مترادف آن مانند «مدارا» در روایات اخلاقی بر شمرده شده و واژه «مداهنه» نیز در قرآن برای اشاره به سازشکاریهای منفی و ناپسند به کار رفته است. در کاریکاتورها و نمادهای سیاسی، مماشات را معمولاً با دست دادنهای منفعلانه یا بالا بردن شاخه زیتون در زمان نامناسب بازنمایی میکنند.