یعنی چه
خاکه قند به ذرات بسیار ریز، پودر یا خردههای قند گفته میشود که معمولاً در فرآیند شکستن، خرد کردن یا ساییدن قطعات بزرگتر (مانند کلهقند) به دست میآید و در شیرینیپزی و مصارف روزمره کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه به صورت [خا کِهْ قَ نْدْ] (xâke-qand) تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند خردههای قند یا پودر قند، واژه «خاکه قند» با ۷ حرف یک جواب دقیق است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به کاربرد تجاری و آشپزی، بیشتر از اصطلاحات Powdered sugar و Icing sugar استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به پودر و ذرات ریز قند و شکر از تعابیری چون سکر ناعم (شکر نرم) یا مسحوق السکر (پودر شکر) استفاده میکنند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی معادل دقیق این واژه Pudra şekeri است که کلمه پودر در آن از ریشه فرانسوی وارد شده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامیانه و ادبیات کنایی فارسی، خاکه قند گاهی نماد «پسماندهٔ بیارزش اما شیرین» یا «سود بسیار اندک و خرد» است؛ مانند ضربالمثل معروف «کلهقند را بخشیده، دنبال خاکهاش میگردد» که به توجه بیش از حد به جزییات کمارزش اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل خاکه قند
واژه «خاکه قند» (یا خاک قند) یک ترکیب اضافی در زبان فارسی است که از دو جزء تشکیل شده؛ جزء اول یعنی «خاکه» از واژه فارسی اصیل خاک به همراه پسوند مصغر ساخته شده و جزء دوم یعنی «قند» ریشه در زبان سانسکریت دارد که از طریق پهلوی و عربی به فارسی معاصر رسیده است. این اصطلاح به پودر و ذرات بسیار ریزی اطلاق میشود که در اثر خرد کردن قالبهای بزرگ قند به جا میماند.
این واژه در فرهنگ عامه و ضربالمثلهای ایرانی کاربرد کنایی دارد و اغلب نشاندهنده مال یا سود بسیار اندک، خرد و فرعی است که در کنار یک دارایی بزرگ قرار میگیرد. در مصارف آشپزی و شیرینیپزی مدرن، این واژه عملکردی مشابه پودر قند دارد و در زبانهای دیگر مانند انگلیسی و ترکی نیز با مفاهیمی چون پودر شکر معادلسازی میشود.