یعنی چه
این عبارت ترکیبی از نام خاص «زینب» و واژه «کذّابه» (صیغه مبالغه به معنی زن بسیار دروغگو) است. در تاریخ، این لقب اشاره به زنی شیاد در دوران عباسیان دارد که با ادعای دروغینِ جوانی ابدی، خود را همان زینب کبری (س) معرفی میکرد تا از مردم مال و هدایا کسب کند. در نهایت ادعای دروغین او توسط امام معصوم فاش و رسوا شد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت واجگونه «زَینَبِ کَذّابِه» است که در آن حرف ذال دارای تشدید و فتحه میباشد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه ۹ حرفی «زینب کذابه» است. همچنین کلماتی نظیر کذابه یا مدعی دروغین نیز ممکن است به عنوان پاسخهای جایگزین و هممعنی مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این شخصیت تاریخی و تعبیر لغوی آن، از عباراتی که مفهوم دروغگویی یا جعل هویت را میرسانند استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و در متون روایی و تاریخ اسلام به همین صورتِ معرفه با الگوهای فصیح به کار رفته است.
در قرآن
عبارت «زینب کذابه» یک اصطلاح، آیه یا واژه قرآنی نیست. این نام یک عنوان خاص تاریخی مربوط به حوادث قرن دوم و سوم هجری است و هیچگونه اشاره مستقیم یا غیرمستقیمی در قرآن به آن وجود ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ مذهبی و روایی، این نام مظهر و نماد افرادی است که با وقاحت تمام، ادعای امانت، سیادت و قداست مذهبی میکنند تا توده مردم را فریب دهند. این اصطلاح همچنین یادآور رسوایی ناگزیر مدعیان باطل و جعلکنندگان حقیقت در پیشگاه پیشوایان الهی و واقعیتهای تاریخی است.
جمعبندی و توضیح کامل زینب کذابه
عبارت «زینب کذّابه» یک اصطلاح لغوی عام یا قرآنی نیست، بلکه لقبی تاریخی و عبرتآموز است که به زنی شیاد و عیار در دوران خلافت عباسیان اشاره دارد. این زن با جعل هویت و ادعای دروغین مبنی بر اینکه همان حضرت زینب کبری (س) است و به طوری معجزهآسا جوان مانده، اقدام به فریب افکار عمومی و جمعآوری ثروت و هدایا از مردم سادهدل میکرد.
بر اساس گزارشهای متون روایی و تاریخی شیعه مانند بحارالانوار، این ادعای بزرگ در دوران امامت امام رضا (ع) یا امام هادی (ع) به چالش کشیده شد. امام با مِلاک قرار دادن این سنت که بدن فرزندان حضرت زهرا (س) بر درندگان حرام است، پیشنهاد دادند که مدعی وارد قفس شیران شود. مکر این زن با امتناع از این کار یا رسوایی در برابر درندگان فاش شد و حقانیت ائمه به اثبات رسید.
امروزه این تعبیر در ادبیات دینی و تاریخی به عنوان ضربالمثلی برای توصیف اوج وقاحت در فریبکاری، ادعاهای دروغینِ مذهبی و قداستمآبی مصلحتی به کار میرود و نشاندهنده آن است که حقیقت در نهایت دست مکر و تزویر را رو خواهد کرد.