معنی
در لغت به معنای امانت و سپرده است. در اصطلاح حقوقی و فقهی نیز به عقدی گفته میشود که به موجب آن، یک نفر (مودع) مال خود را به دیگری (مستودع) میسپارد تا او به طور رایگان از آن مال محافظت و نگهداری کند.
یعنی چه
ودیعه در زبان عامیانه و کاربردهای روزمره به معنای قرار دادن یک دارایی، پول یا کالا نزد شخص یا سازمانی است تا از آن مراقبت شود و در زمان لازم یا با درخواست صاحب مال، بدون تصرف و خیانت به او بازگردانده شود.
مترادف
این کلمات در متون ادبی، حقوقی و عامیانه به عنوان جایگزینهای معنایی واژه ودیعه به کار میروند.
متضاد
در مفهوم اخلاقی و حقوقی، خیانت در حفظ مال، تصرف بدون اجازه و غصب کردن آن، دقیقاً در نقطه مقابل حفظ و رعایت حق ودیعه قرار میگیرند.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه ثلاثی مجرد عربی «و د ع» مشتق شدهاند که با مفاهیمی چون سپردن، رها کردن و خداحافظی مرتبط هستند.
ریشه
این کلمه از زبان عربی وارد فارسی شده است. واژه اصلی در عربی «وَدِيعَة» (جمع آن: وَدَائِع) است که از ماده «و د ع» به معنی آرام گرفتن، سپردن و مستقر نمودن گرفته شده است.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «امانت»، «سپرده» یا «مال امانی»، واژه ۵ حرفی «ودیعه» به عنوان پاسخ اصلی کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، کلمه deposit بیشتر در امور مالی، ملکی و بانکی، و کلمه trust در مفاهیم حقوقی و اخلاقی امانتداری استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ودیعه
واژه «ودیعه» یک مفهوم کلیدی فقهی، حقوقی و اخلاقی است که ریشه در فرهنگ عربی دارد و به معنای سپردن مال یا امانتی به شخص دیگر برای نگهداری رایگان است. در روابط حقوقی، این واژه بر مبنای اعتماد شکل میگیرد و شخص پذیرنده (مستودع) متعهد میشود که از مال به خوبی مراقبت کرده و آن را سالم به صاحبش (مودع) برگرداند. هرگونه کوتاهی عمدی یا تصرف در آن، در تقابل مستقیم با این عقد قرار میگیرد.
علاوه بر کاربرد مادی و مالی در جامعه امروزی (مانند ودیعه مسکن یا سپردههای بانکی)، این واژه در ادبیات عرفانی و فرهنگ اسلامی بار معنایی عمیقی دارد. در نگاه نمادین، حیات، روح، عقل و عشق به عنوان «ودیعههای الهی» در دست انسان تلقی میشوند که موظف است آنها را پاکیزه و رشدیافته به آفریننده خویش بازگرداند. در قرآن کریم نیز اگرچه خود کلمه به طور صریح نیامده، اما مشتقات آن نظیر «مستودع» به جایگاه موقت انسان و امانتگاههای خلقت اشاره دارند.