یعنی چه
در لغتنامههای معتبر زبان فارسی، این ترکیب به معنی روزی سخت، طوفانی و همراه با بوران و برف شدید آمده است که در ادبیات کهن کنایه از روزگار بحرانی و زمستان سخت دارد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «روز» با مَکث یا کسرهٔ اضافه و «دَمَه» (به فتح دال و ميم) تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمهٔ «روز دمه» با ۶ حرف است که به عنوان نشانهٔ روز بوران و کولاک شناخته میشود.
به انگلیسی
برای توصیف این وضعیت جوی در زبان انگلیسی معمولاً از عباراتی که به طوفان برف اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح يوم عاصف معادل روز طوفانی است و در فرهنگها واژه زلّة نیز برای دمه ذکر شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Tipi به طور خاص برای کولاک شدید برف و باد به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و سادهٔ این ترکیب در زبان فارسی شامل روز بوران، روز کولاک و روز طوفانی هستند که وضعیت جوی ناآرام را نشان میدهند.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و بهویژه در شاهنامه فردوسی، این عبارت علاوه بر معنی ظاهری، به عنوان نمادی برای روزگار سخت، گمگشتگی و بحرانهای شدید زندگی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل روز دمه
واژهٔ «روز دمه» یک ترکیب اصیل و کهن در زبان فارسی است که از دو بخش «روز» و «دمه» (به معنی باد شدید، بخار یا کولاک برف) تشکیل شده است. این عبارت در لغتنامههای شاخص مانند دهخدا و فرهنگ عمید به روزهای طوفانی، مهآلود و همراه با بوران شدید معنا شده است و ریشه در واژهٔ «دم» به معنای نفس یا وزش باد دارد.
در ادبیات کلاسیک فارسی، بهویژه در اشعار فردوسی، این ترکیب معنایی فراتر از هواشناسی پیدا کرده و کنایه از دوران سختی، بحرانهای اجتماعی یا شرایط طاقتفرسای روزگار است. این کلمه کاملاً فارسی بوده و در متن قرآن وجود ندارد، هرچند در برخی تفاسیر قدیمی برای تصویرسازی روزهای هولناک از آن بهره بردهاند.