یعنی چه
نهی شرعی در اصطلاح فقه و اصول، به معنای فرمان خداوند، پیامبر (ص) یا ائمه (ع) مبنی بر ترک یک عمل است. این منع نشاندهنده ناپسند بودن (مبغوضیت) آن کار نزد دین است که اگر به صورت قاطع باشد حکم «حرام» و اگر غیرقاطع باشد حکم «مکروه» را پدید میآورد.
تلفظ
واژه «نهی» با فتح نون و سکون هاء و یاء، و «شرعی» با فتح شین، سکون راء و کسر عین تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «منع تشریعی یا بازداشت الهی»، عبارت «نهی شرعی» با ۷ حرف قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی، برای انتقال این مفهوم از واژگان مربوط به ممنوعیتهای مذهبی استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و از ماده سهحرفی «ن ه ی» به معنی بازداشتن و پایان دادن گرفته شده است.
به فارسی
در زبان فارسی روان میتوان از ترکیبهایی چون «منع دینی»، «بازداشت تشریعی» یا «فرمان به ترک کار» برای تبیین دقیق این واژه استفاده کرد.
در قرآن
ماده نهی بارها در قرآن کریم استفاده شده است؛ از جمله در آیه ۷ سوره حشر که میفرماید: «وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا» (و از آنچه شما را نهی کرد، خودداری کنید) و آیه ۹۰ سوره نحل که اشاره دارد: «وَيَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ».
جمعبندی و توضیح کامل نهی شرعی
نهی شرعی یکی از ابزارهای اصلی قانونگذاری در فقه اسلامی است که ابراز کراهت شدید شارع نسبت به یک پدیده را نشان میدهد. در علم اصول فقه، دانشمندان پیرامون حقیقت نهی بحثهای عمیقی داشتهاند؛ گروهی آن را «طلبِ ترکِ فعل» دانسته و اصولیان متأخر مانند محقق خویی آن را ایجاد یک مانع اعتباری و زجر نفس مکلف از عمل تفسیر میکنند.
این اصطلاح در مقابل «امر شرعی» قرار دارد که به انجام کار فرمان میدهد. برآیند نهایی نهی در احکام تکلیفی دین، به دو صورت تحریم (منع الزامی) یا کراهت (منع غیرالزامی) جلوهگر میشود و نماد تصویری آن در متون آموزشی معمولاً تابلوی ممنوعیت یا رنگ سرخ است.