یعنی چه
در اصطلاحات بازی پاسور (بهویژه حکم)، وقتی کارتهای شاه یا بیبی یک خال بازی شده و میسوزند، کارت بعدی که اکنون بالاترین ارزش را در آن خال دارد اصطلاحاً «نرس» نامیده میشود. اگر این اتفاق در خالِ «حکم» بیفتد، آن کارت قدرت مطلق پیدا میکند. در اصطلاح عامیانه، این عبارت کنایه از داشتن یک برگ برنده، ابزار بیرقیب یا قرار گرفتن در موقعیت برتر و پیروزی قطعی در یک موقعیت خاص است.
تلفظ
این عبارت به صورت «نَرس تو حُکم» تلفظ میشود. واژه اول از ریشه انگلیسی، واژه دوم حرف اضافه عامیانه و واژه سوم ریشه عربی دارد.
در جدول
این اصطلاح در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان راهنمایی برای عباراتی همچون «برگ برنده»، «کارت سر در بازی پاسور» یا کنایه از «برتری مطلق» به کار میرود. خود عبارت «نرس تو حکم» دقیقاً دارای ۸ حرف است.
به انگلیسی
در بازیهای کارتی انگلیسیزبان، به کارتی که پس از سوختن کارتهای بزرگتر به بالاترین کارت موجود در آن خال (بهویژه خال حکم) تبدیل میشود، چنین تعابیری اطلاق میگردد.
به عربی
از آنجا که این عبارت یک اصطلاح عامیانه و مدرن در بازیهای کارتی ایرانی است، در زبان عربی فصیح معادل مستقیم ندارد و معادل معنایی آن به مفهوم برگ برنده اشاره میکند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و رسمی، عباراتی مانند «برگ برنده»، «کارتِ سَر»، «دستِ بالا» و «فرصت طلایی» نزدیکترین برگردانهای معنایی به این اصطلاح عامیانه هستند.
در قرآن
عبارت «نرس تو حکم» یک ترکیب عامیانه، امروزی و برخاسته از فرهنگ بازیهای کارتی است. به همین دلیل هیچ ریشه، پیشینه یا کاربردی در قرآن کریم، متون مذهبی و ادبیات کهن فارسی ندارد.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه «نرس» در این اصطلاح از ریشه فعل انگلیسی Nurse به معنای پرستاری کردن، پروراندن و مراقبت کردن گرفته شده است. در بازیهای کارتی، بازیکن از یک کارت مراقبت میکند و آن را نگه میدارد تا پس از سوختن کارتهای بالاتر، در زمان مناسب از آن به عنوان بالاترین کارت بهره ببرد.
جمعبندی و توضیح کامل نرس تو حکم
اصطلاح «نرس تو حکم» یک عبارت کاملاً عامیانه، ساختگی و بازیگونه است که ریشه در سازوکارهای بازی پاسور (بهویژه بازی حکم) دارد. در این بازی، وقتی کارتهای بزرگتر یک خال مثل شاه و بیبی بازی میشوند و از دور رقابت خارج میگردند، کارت بعدی که در دست بازیکن باقی مانده به بالاترین کارت موجود آن خال تبدیل میشود که اصطلاحاً به آن «نرس» میگویند. حالا اگر این اتفاق در خالِ تعیینشده به عنوان «حکم» رخ دهد، آن کارت قدرتی بیرقیب پیدا میکند که هیچ کارتی توانایی مقابله با آن را ندارد.
این عبارت به مرور زمان از دنیای بازی کارتی فراتر رفته و در زبان روزمره و عامیانه به عنوان یک کنایه جذاب استفاده میشود. وقتی کسی میگوید فلان چیز یا فلان شخص «نرس تو حکم» است، یعنی او یک برگ برنده مطلق، یک ابزار بیرقیب یا فردی است که در آن موقعیت خاص، پیروزی و موفقیتش ۱۰۰ درصد تضمینشده است و کسی نمیتواند روی حرف او حرفی بزند یا جلودارش باشد.
از نظر ساختار واژگانی، این اصطلاح یک ترکیب سهگانه جالب از واژه انگلیسی Nurse (به معنای مراقبت کردن از کارت)، حرف اضافه عامیانه فارسی «تو» و واژه عربی «حکم» است. به دلیل ماهیت مدرن و عامیانهاش، این ترکیب هیچ جایگاهی در ادبیات رسمی، کهن یا متون مذهبی و قرآنی ندارد و صرفاً یک استعاره پویا در مکالمات امروزی به شمار میرود.