یعنی چه
آینه ثانویه (Secondary Mirror) دومین عنصر نوری بازتابدهنده در تلسکوپهای بازتابی یا ترکیبی است. کارکرد اصلی آن، جمعآوری پرتوهای نوری است که توسط آینه اصلی (اولیه) متمرکز شدهاند. این آینه نور را به سمت عدسی چشمی، آشکارساز یا دوربین هدایت میکند و بسته به نوع طراحی تلسکوپ، میتواند به صورت تخت (در تلسکوپهای نیوتنی) یا خمیده و محدب (در تلسکوپهای کاسگرین) باشد.
تلفظ
واژه «آینه» با کسر نون و یاء میانجی خوانده میشود و «ثانویه» به صورت صفت نسبی مؤنث با فتح نون و واو و تشدید یاء تلفظ میگردد: آینۀ ثانویه.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی برای طراحان سوالات علمی و نجومی با مشخصه «دومین بخش نوری تلسکوپ بازتابی» یا «آینه فرعی تلسکوپ» کاربرد دارد.
به انگلیسی
اصطلاح استاندارد بینالمللی در متون علمی، نجومی و مهندسی اپتیک برای اشاره به این قطعه است.
به عربی
در منابع علمی و متون نجومی زبان عربی برای توصیف این بخش از تلسکوپ استفاده میشود.
در قرآن
ترکیب واژگانی «آینه ثانویه» یا کلمات مجزای آن با این مفهوم فیزیکی و نجومی در قرآن کریم به کار نرفتهاند. واژه مرآة (آینه) در قرآن نیست و ریشه «ثنی» اگرچه به صورتهای دیگری مانند ثانی یا مثانی آمده، اما ارتباطی با این اصطلاح علمی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل آینۀ ثانویه
آینه ثانویه یکی از اجزای حیاتی و کلیدی در ساختار تلسکوپهای بازتابی و ترکیبی است که بدون وجود آن، پرتوهای نور جمعآوریشده توسط آینه اصلی نمیتوانند به درستی در نقطه کانون نهایی یا محل قرارگیری چشم ناظر و دوربین متمرکز شوند. این آینه نقش یک واسطه هدایتکننده را ایفا میکند و با توجه به نوع طراحی تلسکوپ، شکل هندسی آن از تخت تا محدب تغییر مییابد.
در تلسکوپهای آماتوری مانند مدلهای نیوتنی، آینه ثانویه به صورت یک آینه تخت با زاویه ۴۵ درجه قرار میگیرد تا نور را به بدنه کناری تلسکوپ بفرستد. در مقابل، در تلسکوپهای پیشرفته و بزرگ مانند تلسکوپهای کاسگرین یا تلسکوپ فضایی جیمز وب، این آینه ظاهری خمیده دارد و نور را از میان سوراخ میانی آینه اصلی به سمت عقب هدایت میکند تا ابزارهای سنجش و دوربینها بتوانند دادهها را ثبت کنند.