یعنی چه
این عبارت در اصل نام یک کتاب آموزشی و تخصصی چند جلدی در حوزههای علمیه است که توسط آیتالله فاضل لنکرانی نگاشته شده و به تبیین و سادهسازی مفاهیم پیچیده کتاب «کفایة الاصول» (اثر آخوند خراسانی) در علم اصول فقه میپردازد. از نظر لغوی نیز به معنای روشن ساختنِ آنچه که برای مقصود کافی است، میباشد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [ایضاحُ ال کِ ف ا یِ] است که در زبان عربی همزه اول آن مکسور و واژه دوم با الف و لام تعریف همراه میشود.
به انگلیسی
در متون آکادمیک و کتابشناسیهای بینالمللی، این اثر را با واژگانی که معنای روشنگری، شرح و تفسیر میدهند به زبان انگلیسی برگرداندهاند.
به عربی
این عبارت اصالتاً ترکیبی عربی است و در زبان مبدأ نیز به همین صورت نوشته و به کار میرود.
به فارسی
معادل فارسی دقیق این ترکیب لغوی، «آشکار ساختن و توضیح دادنِ آنچه که کافی است» یا «شرح روان کتاب کفایه» میشود.
در قرآن
عین عبارت «ایضاح الکفایه» در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه «کفی» بارها در آیات الهی به کار رفته است؛ مانند آیه ۳۶ سوره زمر: «أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ» (آیا خدا برای بندهاش کافی نیست؟). ریشه «وضح» نیز در متون تفسیری ذیل مشتقاتی نظیر واضحه بررسی میشود.
نماد چیست
این عبارت در فضای آموزشی علوم اسلامی، نماد و شاخصی برای رمزگشایی، سادهسازی و تدریس روان مباحث سنگین و دیرهضم اصول فقه به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ایضاح الکفایه
عبارت «ایضاح الکفایه» در ادبیات حوزوی و علوم اسلامی، پیش از هر چیز یادآور یک اثر برجسته و چند جلدی از آیتالله فاضل لنکرانی است. این کتاب در واقع شرحی تفصیلی و روان بر کتاب «کفایة الاصول» اثر آخوند خراسانی است که به دلیل متن سنگین و موجز خود، همواره نیازمند تفسیر بوده است.
از دیدگاه ریشهشناسی و لغوی، این اصطلاح از دو واژه عربی «ایضاح» (به معنی آشکار کردن و تبیین از ریشه وضح) و «کفایه» (به معنی بسندگی از ریشه کفی) تشکیل شده است. بنابراین، معنای تحتاللفظی آن روشن ساختنِ امرِ کافی یا واضح کردنِ کتابِ کفایه است و در اصطلاح علمی، نمادی برای تسهیل و آموزش مفاهیم پیچیده فقهی محسوب میشود.