قدغن دهخدا یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل قدغن دهخدا

واژه «قدغن» که در لغت‌نامه دهخدا به معانی متعددی چون تأکید، تقید، شتاب، تنبیه ساختن و مانع آمدن از کاری ترجمه شده، از جمله اصطلاحات دیوانی و اداری است که از دوره مغول و تیموری و از زبان‌های ترکی و مغولی وارد زبان فارسی شده است. علی‌رغم اینکه برخی منابع قدیمی به اشتباه آن را فارسی دانسته‌اند، ریشه‌شناسی دقیق نشان می‌دهد که این کلمه فاقد مشتقات صرفی عربی یا ریشه اصیل پارسی است.

در کاربرد امروزین، این واژه کاملاً مترادف با مفهوم ممنوعیت عمیق و ممانعت جدی از انجام یک کار است. اگرچه در متن قرآن مجید به دلیل غیرعربی بودن وجود ندارد، اما معادل‌های عربی آن مانند مأخوذ از حظر و منع کاربرد فراوانی دارند. در جدول کلمات و زبان روزمره نیز کماکان به عنوان یکی از قوی‌ترین کلمات برای رساندن مفهوم محرمات و ممنوعیت‌ها به کار می‌رود.