یعنی چه
آقطی صغیر (یا آقطی صغیر) نام یک گیاه دارویی، علفی و چندساله از تیرهٔ باقلاسانان (Caprifoliaceae) است. این گیاه برخلاف گونهٔ کبیر خود، جثهای کوتاه و علفی دارد و برگهای آن بوی تند و ناخوشایندی متصاعد میکنند. تمامی اندامهای این گیاه به جز میوههای کاملاً رسیده آن سمی هستند و در طب سنتی به عنوان مسهل و مدر قوی شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه ترکیبی به صورت «آقْطِیِ صَغیر» (Āqti-ye Saqir) است. واژه اول با سکون قاف و طاء و واژه دوم با فتح صاد و کسر غین خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این راهنما کلمه ۸ حرفی «اقطی صغیر» است. همچنین طراحان جدول ممکن است از نامهای محلی آن مانند «پلم»، «پلخون» یا «انگور کولی» به عنوان پاسخهای جایگزین استفاده کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این گیاه بیشتر با نام عمومی Dwarf elderberry شناخته میشود که به جثه کوچک آن اشاره دارد. نام علمی و جهانی این گونه گیاهی نیز Sambucus ebulus است.
به عربی
در متون طب سنتی عربی و اصطلاحات گیاهشناسی جهان عرب، از این واژه با برگردان مستقیم «خمان صغیر» یا «البلسان الصغیر» یاد شده است.
به فارسی
واژه «آقطی» ریشهای کهن در زبان فارسی و کتب طب سنتی ایران دارد. در گویشهای محلی و مناطق مختلف ایران (به ویژه شمال کشور)، این گیاه را با نامهای اصیل فارسی همچون «پلم»، «پلخون»، «شون» و «انگور کولی» میشناسند.
در قرآن
گیاه آقطی صغیر و مشتقات نام آن در متن قرآن کریم کاربرد و سابقه ذکر ندارند و یک اصطلاح کاملاً تخصصی در حوزه گیاهشناسی و طب سنتی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اقطی صغیر
آقطی صغیر یک گیاه علفی و چندساله دارویی است که در کتابهای کهن پزشکی ایران مانند تحفه حکیم مؤمن ریشه دارد. این گیاه به دلیل داشتن جثه کوتاه در مقایسه با گونه درختی خود (آقطی کبیر)، صغیر نامیده شده است. از ویژگیهای بارز آن میتوان به بوی تند و نامطبوع برگها و سمی بودن بخشهای مختلف آن اشاره کرد، هرچند میوههای کاملاً رسیده آن مصون از سم هستند.
این گیاه در فرهنگ عامه و نمادشناسی به دلیل ویژگیهای خاص خود نمادی از طرد کردن یا غلبه بر تلخیها به شمار میرود، اما در عین حال در طب سنتی به عنوان یک داروی پاکسازیکننده، مدر و مسهل قوی کاربرد داشته است. در مناطق مختلف ایران این واژه با نامهای بومی نظیر پلم و پلخون شناخته میشود.