یعنی چه
این کلمه یک عبارت ترکیبی عربی است که از سه جزء «بِـ» (حرف جر به معنای به/با)، «الـ» (حرف تعریف) و «شمس» (به معنای خورشید) تشکیل شده است. در زبان فارسی به عنوان یک لفظ عاریتی در متون مذهبی و عرفانی استفاده میشود و بسته به ساختار جمله میتواند نقش مفعولی نیز بگیرد و «خورشید را» ترجمه شود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با راهنمای «به خورشید در عربی» یا اشاره به آیه ۲۵۸ سوره بقره پرسیده میشود و پاسخ آن دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی، با توجه به نقش حرف جر «بِـ»، از حرف اضافههای مناسب مانند By یا With همراه با کلمه Sun استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و از ریشه لغوی (ش-م-س) مشتق شده که کلماتی همخانواده مانند شمسی، شموس و مشمس دارد.
به فارسی
در برگردان دقیق ادبی به زبان فارسی، میتوان آن را با واژگان اصیل خورشید، آفتاب، مهر و هور به همراه حروف اضافه «به» یا «با» بازگو کرد.
در قرآن
این کلمه عیناً در آیه ۲۵۸ سوره بقره ذکر شده است؛ آنجا که حضرت ابراهیم (ع) در مناظره با نمرود میفرماید: «فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ» (خداوند خورشید را از مشرق میآورد). قابل ذکر است که در سوره شمس، سوگند به خورشید با واو قسم آمده (والشمس) و ترکیب بالشمس در آنجا نیست.
نماد چیست
خورشید در نمادشناسی عرفانی نشاندهنده حقیقت مطلق، پیر و مرشد کامل و نور هدایت است. علاوه بر این، در احادیث مذهبی عبارتی مشهور به نام «الانتفاع بالشمس خلف السحاب» وجود دارد که بهرهمندی از خورشید پشت ابر را نماد و کنایهای برای چگونگی فیضرسانی و نفع وجودی امام زمان (عج) در دوران غیبت قرار داده است.
جمعبندی و توضیح کامل بالشمس
واژه «بالشمس» یک عبارت ترکیبی و عاریتی از زبان عربی است که به معنای «به خورشید» یا «با خورشید» در متون ادبی، دینی و مذهبی فارسی کاربرد دارد. این عبارت از حرف جر، حرف تعریف و واژه شمس ساخته شده و همخانوادههایی نظیر شمسی و مشمس دارد.
بیشترین شهرت این کلمه به دلیل کاربرد صریح آن در قرآن کریم (سوره بقره) در جریان محاجه حضرت ابراهیم (ع) و همچنین استفاده نمادین آن در روایات مذهبی است. در نمادشناسی دینی، این واژه یادآور تشبیه زیبای امام غایب به خورشید پنهان پشت ابر است که همچنان به جهان نور و گرما میبخشد.
در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان یک کلمه ۶ حرفی شناخته میشود که طراحان جدول معمولاً با تکیه بر معادلهای فارسی آن مانند «به آفتاب» یا اشارات قرآنی، ذهن مخاطب را به چالش میکشند.