یعنی چه
قتاد در لغت به معنی درختی سخت و پر از خار است. این واژه ریشه عربی دارد و در زبان فارسی عموماً به گیاه «گون» اطلاق میشود؛ همان گیاه کوهستانی که از صمغ آن کتیرا به دست میآید. این کلمه به عنوان اسم جنس به کار میرود و جمع آن اقتاد، اقتد و قتود است.
تلفظ
این واژه به فتح قاف و تاء کشیده (قَتاد) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به کلماتی مثل «درخت خاردار»، «نوعی خار» یا «نام عربی گیاه گون»، واژه ۴ حرفی «قتاد» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، اگر منظور خودِ گیاه گون باشد از اصطلاح علمی Astragalus یا واژه عمومی Milk-vetch استفاده میشود و اگر مفهوم مطلق درخت خاردار مد نظر باشد، واژه Thorn به کار میرود.
به فارسی
نزدیکترین و دقیقترین معادل فارسی برای واژه قتاد، گیاه «گون» است. همچنین کلماتی مانند خار شتر یا مطلقِ درخت خاردار نیز به عنوان برگردان فارسی آن شناخته میشوند.
در قرآن
خود واژه «قتاد» در متن آیات قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، این کلمه در تاریخ و علوم قرآنی یادآور «قتادة بن دعامه» (معروف به قتاده) از بزرگترین و مشهورترین مفسران و تابعین صدر اسلام است که نظرات تفسیری او در ذیل بسیاری از آیات قرآن نقل میشود.
نماد چیست
قتاد در فرهنگ و ادبیات عرب نماد بارز سختی، رنج و کارهای ناممکن است. ضربالمثل معروف «مِن دُونِهِ خَرْطُ القَتاد» (دست کشیدن بر خار قتاد از این کار آسانتر است) زمانی استفاده میشود که بخواهند شدت دشواری و طاقتفرسا بودن یک کار را نشان دهند.
جمعبندی و توضیح کامل قتاد
واژه «قتاد» یک اسم جنس عربی است که وارد زبان فارسی شده و در اصل به معنی بوته یا درختی بسیار سخت و پر از خار است. در زبان فارسی، این کلمه دقیقاً معادل گیاه «گون» در نظر گرفته میشود؛ همان گیاهی که در مناطق کوهستانی میروید و صمغ معروف کتیرا از آن استخراج میشود. در کاربردهای جدول کلمات متقاطع، قتاد یک پاسخ چهار حرفی دقیق برای اصطلاحاتی چون درخت خاردار یا گون عربی است.
این واژه اگرچه در متن قرآن کریم نیامده، اما به دلیل انتساب به «قتادة بن دعامه»، مفسر برجسته صدر اسلام، در فضای علوم دینی کاملاً شناخته شده است. از منظر نمادشناسی و فرهنگ عامه، قتاد به دلیل تیغهای تیز و ساختار خشن خود، به نمادی برای کارهای به شدت دشوار، رنجآور و به ظاهر غیرممکن تبدیل شده است، به طوری که در ادبیات عرب، لمس کردن و کندن پوست آن را معیاری برای سنجش سختی کارهای بزرگ قرار میدهند.