یعنی چه
این عبارت ترکیبی از اسم تفضیل «اشقی» (بدبختتر، ستمکارتر) و «اشقیا» (جمعِ شقی به معنای بدبختان) است. در اصطلاح به کسی گفته میشود که در اوج گمراهی، سختی، قساوت قلب و بدفرجامی قرار دارد و دست به بزرگترین جنایات میزند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی با فتحة همزه و سکون شین در هر دو کلمه به صورت «اَشْقَیالْاَشْقِیا» است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با موضوع بدبختترین بدبختان یا قاتل امیرالمؤمنین، کلمه ۱۱ حرفی «اشقی الاشقیا» مد نظر است.
به عربی
این ترکیب یک اضافه افعلی در زبان عربی است که برای بیان نهایت و مبالغه در یک صفت منفی (شقاوت) به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن شامل واژههایی چون تیرهروزترین، بدفرجامترین، سنگدلترینِ سنگدلان و نیکبختستیز است که در ادبیات مذهبی و تاریخی کاربرد دارد.
در قرآن
عین عبارت «اشقی الاشقیا» در متن قرآن نیامده است؛ اما ریشه آن و تعبیر «إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا» (آنگاه که شقیترینِ آنها به پا خاست) در سوره شمس درباره پیکننده ناقه حضرت صالح آمده که نماد عینی این مفهوم در قرآن است.
نماد چیست
در تاریخ و ادبیات اسلامی، این عبارت نماد سقوط کامل معنوی است. مصداق تاریخی آن در تاریخ انبیاء «قدار بن سالف» (قاتل شتر صالح) و در تاریخ اسلام «ابن ملجم مرادی» (قاتل امام علی علیهالسلام) است که به عنوان بدفرجامترینِ انسانها شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل اشقی الاشقیا
عبارت «اشقی الاشقیا» یک ترکیب عربی از ریشه شقاوت (ش-ق-و) است که به معنای بدبختترینِ بدبختان و شقیترینِ سنگدلان در زبان فارسی کاربرد ادبی، مذهبی و کلامی دارد. این واژه در تضاد کامل با اصطلاح «اسعد السعدا» (خوشبختترینِ خوشبختان) و «اتقی الاتقیا» قرار میگیرد و برای نشان دادن نهایت درجه گمراهی، تیره روزی و قساوت قلب یک انسان استفاده میشود.
اگرچه خود این ترکیب ساختاریافته به صورت صریح در قرآن کریم ذکر نشده، اما مفهوم و ریشه تفضیلی آن در سوره شمس به کار رفته است. در فرهنگ و روایات اسلامی، این اصطلاح بار تاریخی و نمادین شدیدی دارد؛ به طوری که به عنوان یک لقب و پیشگویی برای بزرگترین تبهکاران تاریخ مانند قدار بن سالف (پیکننده ناقه صالح) و ابن ملجم مرادی (قاتل امیرالمؤمنین) به کار رفته و نشاندهنده شنیعترین نوع جنایت و سقوط اخلاقی است.