یعنی چه
این عبارت یک واژه مستقل نیست، بلکه ترکیبی است که به دو صورت معنا میشود: اول به صورت «قِسمی از آن» (بخشی از آن) که از کلمه عربی قِسم به همراه یای نکره و ضمیر اش ساخته شده؛ دوم در متون کهن لغتنامه به معنای «نوعی آش» (گونهای از خوراک آش) به کار رفته است.
تلفظ
بسته به ساختار جمله به دو صورت تلفظ میشود: در حالت اول به صورت «قِسمیاش» با کسر قاف و سکون سین و در حالت دوم به صورت «قِسمی آش».
به انگلیسی
برای بیان مفهوم بخشی از یک کل یا نوعی از یک چیز در زبان انگلیسی از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به تکه، بخش یا نوعی از یک کل از این ترکیبات استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این ترکیب شامل عباراتی چون بخشی از آن، پارهای از آن، تکهای از آن یا شمهای از آن است که میزان و حدود یک چیز را نشان میدهد.
در قرآن
خودِ ترکیب «قسمیاش» در قرآن وجود ندارد؛ اما ریشه عربی آن یعنی «قَسَمَ» (به معنی تقسیم کردن) و مشتقات آن نظیر «قِسْمَةٌ» (بخش و بهره - آیه ۸ سوره نساء) یا «یَقْسِمُونَ» (تقسیم میکنند - آیه ۳۲ سوره زخرف) بارها در آیات قرآن کریم به کار رفتهاند.
نماد چیست
ترکیب «قسمی اش» یک عبارت تعبیری، گفتاری یا توضیحی در زبان فارسی است و نماد، نشانه یا مظهر مفهوم خاصی در فرهنگ، اسطورهشناسی یا مذهب به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل قسمی اش
عبارت «قسمی اش» یک واژه واحد، مستقل یا مصطلح در فرهنگهای لغات مرجع زبان فارسی (مانند دهخدا، معین و عمید) به شمار نمیرود. این عبارت در واقع یک ترکیب ساختارمند گفتاری و تعبیری است که بسته به لحن و سیاق متن به دو شکل کاملاً متفاوت تفسیر میشود. در رایجترین حالت، این ترکیب از واژه عربی «قِسم» (به معنی بخش، تکه یا نوع) همراه با «ی» نسبی یا نکره و ضمیر متصل «اش» ساخته شده است که مفهوم «بخشی از آن» یا «تکهای از آن چیز» را میرساند؛ مانند جملهای که میگوید: «قسمیاش را مطالعه کردم».
تفسیر دوم این عبارت که بیشتر در متون کهن و لغتنامههای قدیمی مانند دهخدا به چشم میخورد، به عنوان یک عبارت توضیحی برای نامگذاری یا معرفی انواع غذاهاست. در این حالت، عبارت به صورت «قسمی آش» خوانده میشود که معنای آن «نوعی از خوراک آش» است؛ برای مثال در توصیف آشهای محلی عباراتی نظیر «قسمی آش منسوب به فلان شهر» دیده میشود. بنابراین، این عبارت شش حرفی در بازیهای جدول یا واژهشناسی، یک کلید واژهای ترکیبی برای دسترسی به مفاهیمی چون بخش، پاره، شمه یا نوعی از یک خوراک سنتی است.