یعنی چه
کشند نجومی (که در زبان عامیانه همان جزر و مد نامیده میشود) به بالا و پایین رفتن منظم، تناوبی و کاملاً پیشبینیپذیر آب دریاها و اقیانوسها گفته میشود. این پدیده صرفاً بر اثر نیروهای جاذبه گرانشی میان زمین، ماه و خورشید رخ میدهد و عوامل جوی و آبوهوایی مانند باد یا فشار هوا در آن نقشی ندارند. واژه «کشند» اصطلاح مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
تلفظ
این ترکیب به صورت [kašand-e nojumi] تلفظ میشود. واژه اول از بن مضارع «کش» به همراه پسوند «ـند» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، معادل علمی جزر و مد گرانشی به عنوان «کشند نجومی» شناخته میشود که دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون علمی و اقیانوسشناسی انگلیسی از این عبارت برای تمایز جزر و مد گرانشی از جزر و مدهای ناشی از عوامل جوی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای توصیف این پدیده نجومی و طبیعی از ترکیب المد و الجزر الفلکی استفاده میکنند.
در قرآن
عین ترکیب «کشند نجومی» در قرآن نیامده است. با این حال، ریشه کلمه نجومی یعنی «النَّجْم» در آیاتی مانند آیه ۶ سوره الرحمن ذکر شده است. همچنین مفسران پدیده جزر و مد را ذیل آیاتی که به نظاممندی حرکت کرات و تسخیر دریاها برای انسان (مانند آیه ۱۲ سوره جاثیه) اشاره دارند، بررسی کردهاند.
نماد چیست
این عبارت یک اصطلاح تخصصی در فیزیک، نجوم و ژئوفیزیک است؛ به همین دلیل، نماد فرهنگی، نمادین، آئینی یا اسطورهای خاصی در ادبیات برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل کشند نجومی
کشند نجومی مظهر هماهنگی شگفتانگیز میان زمین و اجرام آسمانی است. این پدیده اقیانوسی که ما آن را به نام جزر و مد میشناسیم، بر خلاف تغییرات آبوهوایی کاملاً قانونمند و از سالها قبل قابل محاسبه است؛ چرا که تنها تابع موقعیت قرارگیری ماه و خورشید نسبت به زمین و نیروی جاذبه آنهاست.
واژه «کشند» یک واژهسازی موفق و اصیل در زبان فارسی معاصر است که به زیبایی مفهوم کشیده شدن آبها توسط جاذبه را منتقل میکند. شناخت این پدیده علاوه بر اهمیت بالا در درک سازوکارهای نجومی، در ناوبری دریایی، نقشهبرداری ساحلی و مهندسی بنادر نقش حیاتی و کاربردی دارد.