یعنی چه
حکایت و ضربالمثلی معروف که نشان میدهد چطور انسانها با تکیه بر حواس ناقص خود، تنها بخشی از حقیقت را درک میکنند و همان جزء را تمامِ حقیقت میپندارند. این عبارت کنایه از قضاوتهای سطحی، دیدگاههای تکبعدی، و نزاع بر سر حقیقت بهدلیل درک جزئی از یک کلِ واحد است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت تمثیلی دقیقاً ۹ حرف دارد. شکل قدیمیتر آن «پیل و کوران» نیز ۱۱ حرفی است.
به انگلیسی
این حکایت در ادبیات جهانی و زبان انگلیسی با عنوان داستان مردان نابینا و یک فیل شناخته میشود.
به عربی
در زبان و ضربالمثلهای عربی از این داستان با نام قصة الفيل والعميان یا قاعدة الفيل والعميان یاد میشود.
به ترکی
در زبان ترکی این تمثیل به معنای «توصیف فیل توسط نابینایان» ترجمه و شناخته میشود.
در قرآن
داستان فیل و کوران در قرآن نیامده است. اگرچه کلمه «فیل» در سوره مبارکه فیل به ماجرای اصحاب فیل و ابرهه اشاره دارد، اما این حکایت عرفانی ریشهای کاملاً متفاوت دارد.
نماد چیست
در این تمثیل، «فیل» نماد حقیقت مطلق، ذات باریتعالی یا جهان هستی است. در مقابل، «کوران» یا «تاریکی» نماد جهل، محدودیت حواس پنجگانه بشر و تعصبهای کورکورانه است که مانع از دیدن کل واقعیت میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فیل و کوران
عبارت «فیل و کوران» (یا پیل و کوران) یک واژه واحد نیست، بلکه عنوان یک داستان تمثیلی، حکایت عارفانه و ضربالمثل معروف در ادبیات فارسی و ملل دیگر است. این ریشه بسیار کهن در جنوب شرقی آسیا (آیینهای هندویی و بودایی) دارد و در ادبیات فارسی ابتدا توسط سنایی غزنوی در حدیقةالحقیقه به نظم درآمد و سپس مولوی در دفتر سوم مثنوی معنوی آن را به اوج شهرت رساند.
تفاوت ظریف عرفانی این است که سنایی داستان را در شهری میداند که همه مردم آن نابینا هستند؛ اما مولانا کور بودن را به تاریکی فضا تبدیل میکند و یادآور میشود که انسانها کور ذاتی نیستند، بلکه ابزار روشنایی در دست ندارند و با داشتن یک شمع، اختلافات از بین میرفت.