یعنی چه
این کلمه ترکیبی از فعل و ضمیر در زبان عربی است. در اصل برای گیاهان به معنی رویاندن و سبز کردن به کار میرود، اما به صورت استعاری و مجازی، برای رشد، نمو، تربیت پاک و تکامل معنوی انسان نیز استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «أَنْبَتَهَا» (an-bata-hā) است که در آن نون ساکن پیش از باء، طبق قواعد تجویدی به صورت مَقلوب (صدا شبیه به میم) ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد و به عنوان معادل قرآنی «او را رویانید» یا «پروراند» شناخته میشود.
به انگلیسی
عبارات فوق دقیقترین برگردان انگلیسی برای رساندن مفهوم فعل ماضی همراه با ضمیر مفعولی مؤنث هستند.
به عربی
این کلمه خود یک ساختار کامل فعلی در زبان عربی است که از ریشه ثلاثی مجرد «ن ب ت» به باب افعال رفته و ضمیر مفعولی مؤنث «ها» به آن متصل شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: پروراند، رشد داد، به بار آورد، صعود داد و شکوفا کرد.
در قرآن
این واژه در آیه ۳۷ سوره مبارکه آل عمران آمده است: «...فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا...»؛ پروردگارش او [= مریم] را با حسن قبول پذیرا شد و او را به طرز نیکویی رویانید و پرورش داد. این تعبیر یک مجاز لطیف قرآنی است که انسان پاک را به نهالی مبارک تشبیه میکند.
جمعبندی و توضیح کامل انبتها
واژه «انبتها» یک لفظ اصالتاً عربی و قرآنی است که از ریشه «ن ب ت» در باب افعال ساخته شده و به همراه ضمیر مفعولی، معنای «او را رویانید» یا «او را پرورش داد» را میسازد. اگرچه ریشه اصلی کلمه به روییدن گیاهان اشاره دارد، اما کاربرد آن در ادبیات دینی و قرآنی کاملاً استعاری و تربیتی است.
این کلمه به طور ویژه در سوره آل عمران برای توصیف نشو و نمای معنوی و جسمانی حضرت مریم (س) به کار رفته است. خداوند متعال در این آیه، رشد وجودی یک انسان والامقام را به رشد زیبا و بیعیب و نقص یک گیاه یا نهال پاک تشبیه کرده است که در محیطی به دور از آلودگیهای ظاهری و باطنی و تحت نظر مستقیم پروردگار تکامل مییابد.
در زبان فارسی، این کلمه بیشتر در بستر متون دینی، تفاسیر قرآنی و تضمینهای ادبی کاربرد دارد و در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه ششحرفی با مفهوم پرورش دادن و رویاندن شناخته میشود.