یعنی چه
«سُبّوح» بر وزن فَعّول و صیغه مبالغه از ریشه (سبح)، به معنای ذاتی است که بسیار پاک و منزه از هرگونه نقص، عیب و شریک است. «قُدّوس» نیز از ریشه (قدس) به معنای بسیار پاکیزه، مقدس و مبرّا از هرگونه پلیدی و کاستی است. این دو نام در کنار هم کمال طهارت و قداست الهی را میرسانند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب با ضمه روی حروف سین و قاف و تشدید روی باء و دال به صورت «سُبّوح و قُدّوس» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده میتواند خود ترکیب «سبوح و قدوس» (۹ حرف) یا اجزای آن باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفاهیم منزه بودن و قداست مطلق الهی در این صفت، از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در متون اسلامی و ادعیه به همین صورت غلیظ و معرفه استعمال میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این اصطلاح شامل عباراتی چون پاک، منزه، مبرّا از عیب، بینقص و پاکیزه مفرط است که بر روی هم جلالت ذات الهی را توصیف میکنند.
در قرآن
صفت «سُبّوح» در متن قرآن کریم به کار نرفته است، گرچه مشتقات آن مانند سبحان و یسبح فراوانند. اما صفت «قُدّوس» ۲ بار در قرآن (سوره حشر آیه ۲۳ و سوره جمعه آیه ۱) همراه با صفت «الملک» آمده است. ترکیب توأم این دو در احادیث و ذکر معروف سجده (سبوح قدوس رب الملائكة والروح) جایگاه ویژهای دارد.
جمعبندی و توضیح کامل سبوح و قدوس
عبارت «سبوح و قدوس» یکی از زیباترین و عمیقترین ترکیبات توصیفی در فرهنگ اسلامی و عرفانی است که به طور همزمان بر دو اصل تنزیه و تقدیس ذات باریتعالی دلالت دارد. این ذکر توأمان، خداوند را از هر آنچه شایسته مقام الوهیت نیست (مانند نقص، فنا، شریک و عیب) پاک شمرده و او را در اوج قداست، طهارت و کمال مطلق معرفی میکند.
اگرچه واژه سبوح به تنهایی در قرآن نیامده، اما حضور پررنگ مشتقات آن در کنار نام قدوس در ادعیه و روایات معتبر، این ترکیب را به یکی از اذکار ملکوتی و آرامشبخش در نمازها و خلوتهای عرفانی تبدیل کرده است. در نگرش معنوی، زمزمه این نامها مایه صفای باطن و طهارت قلب انسان ارزیابی میشود.