یعنی چه
عبارت «علیالسویه» یک قید مرکب است که برای بیان وضعیت یا سهمی کاملاً مساوی و بدون تفاوت میان افراد یا اشیاء به کار میرود. این واژه بیشتر در ادبیات رسمی، حقوقی و فقهی کاربرد دارد و نشاندهنده نبودِ هیچگونه تبعیض یا برتری میان طرفین است.
تلفظ
این عبارت در زبان فارسی معمولاً به صورت «عَلِیُ السَّویّه» یا با حذف همزه به صورت «عَلَسْسَویّه» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «به طور مساوی»، «برابر» یا «بدون تفاوت»، واژه ۹ حرفی «علی السویه» مد نظر است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این واژه در متون انگلیسی، بسته به سیاق متن از برابری کمی یا بیطرفی حقوقی استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود ریشه عربی دارد و از ترکیب حرف جر «عَلی» و اسم «السَّویّة» (به معنی روش عادلانه) ساخته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این واژه شامل عباراتی چون «برابر»، «یکسان»، «سرتاسر مساوی» و در اصطلاحات قدیمیتر «بالاسویه» است. متضادهای آن نیز کلماتی مانند نابرابر، متمایز و تبعیضآمیز هستند.
در قرآن
عین ترکیب «علیالسویه» در متن قرآن نیامده است؛ با این حال، مفهوم آن و مشتقات ریشه «سوی» بارها ذکر شده است. از معروفترین نمونهها میتوان به عبارت $سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ$ (برای آنان یکسان است) در آیه ۶ سوره بقره و یا اصطلاح $سَوَاءَ السَّبِيلِ$ به معنای راه راست و میانه اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل علی السویه
واژه «علیالسویه» یک قید مرکب با ریشه عربی (از ماده س و ی) است که به طور گسترده به زبان فارسی وارد شده و در متون رسمی، فقهی، حقوقی و ادبی به وفور استفاده میشود. این واژه مفهوم برابری مطلق، تقارن کامل و توزیع مساویِ حقوق، وظایف یا سهمها را میان دو یا چند طرف بدون اعمال هیچگونه تبعیض و تفاوتی بیان میکند.
در ساختار زبان فارسی، این کلمه به عنوان نمادی از عدالت و همترازی شناخته میشود، به طوری که در مفاهیم بصری قدیمی با ترازوی عدالت و در زبان ریاضی مدرن با علامت مساوی ($=$) همپوشانی دارد. شناخت این اصطلاح به درک بهتر متون قانونی و جدولهای کلمات متقاطع کمک شایانی میکند.