یعنی چه
واژهٔ «دونن» (Dünən) در زبان ترکی آذربایجانی به معنای «دیروز» است. با این حال، در متون فارسی این کلمه به عنوان یک واژهٔ مستقل اصیل وجود ندارد و معمولاً شکل جمع، ترکیبی یا مغلوط از واژهٔ عربیتبار «دُون» به معنای فرومایه، پست، فرود و پایینتر تلقی میشود.
تلفظ
در زبان ترکی آذربایجانی به صورت «دۆنن» (Dünən) تلفظ میشود که اصوات خاص خود را دارد. در کاربرد مرتبط با واژهٔ فارسی/عربی دون نیز به صورت «دُونَن» قرائت میگردد.
در جدول
در مسابقات و جدولهای متقاطع، پاسخ این ردیف خودِ کلمهٔ چهار حرفی «دونن» یا ریشهٔ آن «دون» است.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور ریشهٔ ترکی واژه (دیروز) باشد یا ریشهٔ اصطلاحی آن در فارسی (دون)، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد.
به ترکی
خود کلمه در زبان ترکی کاربرد عینی دارد و به معنای روز گذشته است، اما برای ترجمهٔ مفاهیم فرومایگی از واژگان دیگری استفاده میشود.
به فارسی
در برگردان مستقیم به زبان فارسی، اگر ریشهٔ ترکی لحاظ شود معنای آن «دیروز» است و اگر از واژهٔ «دون» مشتق شده باشد، به معنای «پست»، «حقیر»، «کمتر» و «غیراز» به کار میرود.
نماد چیست
برای واژهٔ «دونن» یا ریشهٔ آن «دون» نماد سنتی یا فرهنگی خاصی ثبت نشده است؛ این کلمات صرفاً مفاهیم جهتی (پایین)، زمانی (دیروز) یا کیفی (فرومایگی) را توصیف میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل دونن
واژهٔ «دونن» در لغتنامههای اصیل و معتبر فارسی مانند دهخدا و معین به عنوان یک مدخل مستقل و اصیل فارسی ثبت نشده است. این کلمه در اصل ریشه در زبان ترکی آذربایجانی دارد و در آنجا به معنای «دیروز» به کار میرود.
در دایرهٔ زبان فارسی، کاربرد این کلمه معمولاً به عنوان یک اشتباه املایی، حالت جمع یا مشتقی از واژهٔ معروف «دُون» تلقی میشود. واژهٔ دون که ریشهٔ عربی دارد و به زبان فارسی وارد شده است، معنای پست، فرومایه، پایین، زیر و غیراز میدهد و در ادبیات کلاسیک و معاصر کاربرد زیادی دارد.
بنابراین هنگام مواجهه با این لفظ در جداول و لغتنامهها، باید به بافتار آن توجه کرد؛ چرا که میتواند اشارهای به مفهوم زمانی گذشته در زبان ترکی یا اشارهای به مفاهیم نفی و فرومایگی در ریشهٔ کلمهٔ دون داشته باشد.