یعنی چه
قلنسوه واژهای کهن به معنی کلاه، عرقچین یا دستار است. این پوشش مخصوصاً به صورت کلاههای دراز و مخروطی ساخته میشد و در گذشته توسط پادشاهان، قاضیان، زاهدان یا راهبان مورد استفاده قرار میگرفت. این کلمه کلاسیک است و ریشهٔ آن غیرعربی و معرب (عربیشده) به شمار میرود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ «قلنسوه» به عنوان پاسخ برای طراحانی است که کلاه دراز، پوشش سر راهبان یا کلاه قاضیان قدیمی را با ۶ حرف از شما میخواهند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد این کلاه برای راهبان و زاهدان، بیشتر از واژههای مربوط به پوششهای سنتی و مذهبی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه گرچه در اصل معرب است، اما در زبان عربی فصیح کاملاً جا افتاده و جمع مکسر آن به صورت «قلانس» و «قلانیس» میآید.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این واژه در زبان فارسی شامل کلاه، دستار، عرقچین و در جامهٔ جنگی «خُود» است. همچنین در ادبیات کهن گاهی به صورت مطلق به معنی هرگونه پوشش سر به کار رفته است.
در قرآن
واژهٔ قلنسوه در متن قرآن کریم وجود ندارد و نامشخص است. البته در برخی احادیث فقهی، روایات تاریخی و متون نبوی دربارهٔ نوع پوشش سر پیامبر یا اصحاب به این واژه اشاره شده، اما اصالت قرآنی ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و مسیحی قرون وسطی، قلنسوه نماد زهد، پارسایی و رتبهٔ بالای مذهبی یا قضایی بوده است. به عنوان مثال، در پوشش راهبان مسیحی ارتدوکس شرقی، این کلاه که با نام کواکولیون نیز شناخته میشود، نماد تسلیم کامل در برابر اراده الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل قلنسوه
واژهٔ «قلنسوه» یا «قلنسوه» یک اصطلاح کهن و ادبی است که به نوعی کلاه دراز، مخروطی یا گنبدیشکل اشاره دارد. این کلمه اصالتاً غیرعربی بوده ولی به صورت معرب وارد زبان عربی شده و از آنجا به ادبیات و متون کهن فارسی راه یافته است. در گذشته، این پوشش سر تنها یک کلاه معمولی نبود، بلکه نشاندهندهٔ جایگاه اجتماعی، قضایی یا معنوی افراد مانند پادشاهان، قاضیها، زاهدان و راهبان مسیحی بود.
با اینکه این کلمه در قرآن کریم نیامده است، اما در تاریخ اسلام و احادیث مذهبی به عنوان بخشی از جامه و پوشش سنتی آن روزگار ذکر شده است. امروزه این واژه کاربرد روزمره ندارد و بیشتر در متون ادبی، اشعار کهن و مسابقات جدول به عنوان یک لغت اصیل و ششحرفی با مفهوم کلاه مورد استفاده قرار میگیرد.