یعنی چه
«با دورویی» حالتی را توصیف میکند که در آن رفتار، گفتار یا ابراز احساسات ظاهری یک فرد با نیت، باطن و اعتقاد واقعی او کاملاً متناقض باشد. این واژه معمولی و کلاسیک است و نشاندهنده عدم صداقت و نفاق در روابط انسانی است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واجهای مجزا شامل حرف اضافه «با» و اسم مصدر مرکب «دُورویی» است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند منافقانه، ریاکارانه، مزورانه، متظاهرانه و سالوسانه به عنوان معادل کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای قید «با دورویی» از واژگانی که نشاندهنده عدم خلوص و تظاهر هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با ریشههای نفق و ریی که به تظاهر و مخالفت باطن با ظاهر اشاره دارند بیان میشود.
در قرآن
اگرچه عین ترکیب فارسی «با دورویی» در متن قرآن نیست، اما معادل اصطلاحی دقیق آن مفهوم «نِفاق» است. قرآن کریم سورهای کامل به نام «المُنافِقون» دارد و در آیه اول آن به تکذیب ادعای زبانی آنها میپردازد. همچنین در روایات از چنین افرادی به «ذوالوجهین» (دوچهرگان) یاد شده است.
جمعبندی و توضیح کامل با دورویی
قید «با دورویی» از ترکیب حرف اضافه «با» و اسم مصدر «دورویی» ساخته شده است. این واژه که ریشه در پارسی میانه دارد، در ادبیات کلاسیک فارسی (مانند اشعار نظامی و فردوسی) دقیقاً به معنای نفاق، تزویر و مخالفت ظاهر با باطن به کار رفته است. متضادهای اصیل آن واژگانی چون صادقانه، مخلصانه و با یکرنگی هستند.
در فرهنگ عامه و نمادشناسی سنتی، «گل رعنا» (به دلیل دو رنگ بودن رخبرگهایش)، بوقلمون (به خاطر تغییر رنگ مداوم) و مار دوزبان نمادهای این مفهوم به شمار میروند؛ در حالی که در دنیای مدرن، صورتکها یا ماسکهای چندگانه تئاتر نشاندهنده این خصلت رفتاری هستند.