یعنی چه
واژه «بودور» در لغتنامههای شاخص فارسی ثبت نشده است و دو کاربرد عمده دارد: در زبان ترکی به معنای «این است» یا «همین است» به کار میرود. همچنین به عنوان یک واژه با ریشه عربی (بُدور)، جمع تکسیر «بَدر» و به معنای «ماههای کامل» است که به عنوان اسم خاص مؤنث نیز استفاده میشود.
تلفظ
این کلمه در زبان ترکی به صورت Budur (تلفظ عامیانه: بودور) و در زبان عربی به صورت بُدور (Budoor / Budūr) با ضمه روی حرف باء تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «بودور» دقیقاً ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان معادل ترکیِ «این است» یا در معنای عربی «ماههای کامل» طراحان را به خود اختصاص میدهد.
به انگلیسی
بسته به ریشه کلمه، در انگلیسی برای مفهوم ترکی آن از عبارات اشارهای و برای مفهوم عربی آن از واژه ماههای کامل استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی، این کلمه خود یک واژه اصیل به معنی اشاره نزدیک است. همچنین واژه عربی بُدور در ترکی به Dolunaylar ترجمه میشود.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه در زبان فارسی برای حالت ترکی برابر با «این است» یا «همین» (مانند عبارت بودور که وار: همینه که هست) و برای حالت عربی برابر با «ماهها» یا «انوار و قمرها» میباشد.
نماد چیست
ریشه عربی این کلمه (بُدور) در ادبیات شرق و اشعار کهن، نماد زیبایی بینقص، روشنایی مطلق در دل تاریکی و کمال حسن صورت است؛ چرا که تشبیه چهره معشوق به بدر یا بدور بالاترین حد ستایش زیبایی بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل بودور
واژه «بودور» در زبان فارسی اصالت بومی ندارد و بر حسب بافت متن یا گفتگو، بازتابدهنده دو ریشه متفاوت ترکی و عربی است. در زبان و ادبیات عامیانه مناطق ترکنشین، این کلمه ساختاری دستوری به معنای «این است» دارد که برای تاکید بر یک وضع یا اشاره به شیء ملموس به کار میرود.
از سوی دیگر، در متون ادبی، نامهای خاص و اصطلاحات مذهبی، این واژه به صورت «بُدور» (جمع بدر) کاربرد دارد. این حالت نمایانگر ماههای شب چهارده است که در فرهنگ مکتوب اسلامی و عربی به عنوان نماد غایی روشنایی، کمال و زیبایی صورت شناخته میشود و جایگاه ویژهای در آرایههای تشبیهی دارد.