یعنی چه
در قواعد و صرف زبان عربی، به هر فعل یا اسمی که سومین حرف اصلی آن یعنی لامالفعل، حرف همزه (ء) باشد، مهموز اللام میگویند؛ مانند افعال قَرَأَ و بَدَأَ یا اسم جُزْء.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت مَهموزُ اللّام [mah-moo-zol-laam] تلفظ میشود.
به انگلیسی
در دستور زبان انگلیسی برای توصیف این ساختار صرفی از عبارات تخصصی فوق استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح مستقیماً از صرف و نحو عربی وارد زبان فارسی شده و در متنهای عربی به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
معادل توصیفی فارسی آن «همزهپایان» یا کلمهای است که سومین حرف ریشه و اصلی آن به همزه ختم میشود.
در قرآن
در قرآن کریم نمونههای متعددی از کلمات مهموزاللام وجود دارد؛ مانند فعل امر «اقْرَأْ» در سوره علق آیه ۱ از ریشه (ق-ر-ء)، فعل «بَدَأَ» در سوره اعراف آیه ۲۹ و اسم «جُزْءًا» در سوره بقره آیه ۲۶۰.
نماد چیست
در وزنها و فرمولهای صرفی زبان عربی، سه حرف اصلی را با «ف»، «ع» و «ل» نشان میدهند. در کلمات مهموزاللام، چون حرف سوم همزه است، نماد ساختاری آن به صورت [ ف - ع - ء ] نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مهموز اللام
واژه مَهموزاللام یک اصطلاح کاملاً تخصصی و کاربردی در بخش صرف قواعد زبان عربی است. این واژه به اسامی یا افعالی اشاره دارد که در ساختار ریشه سه حرفی خود، در محل حرف سوم (که در وزن فَعَلَ به آن لامالفعل میگویند)، پذیرا و حامل حرف همزه (ء) شدهاند. کلماتی مانند قَرَأَ (خواندن)، بَدَأَ (آغاز کردن) و جُزْء (بخش) نمونههای بارز این گروه هستند.
شناخت این اصطلاح به زبانآموزان و پژوهشگران علوم قرآنی کمک میکند تا قواعد اعلال و تغییرات همزه را در انتهای کلمات به درستی درک و اعمال کنند. این کلمه در ساختار کلمات متقاطع و جدولها نیز کاربرد دارد و پاسخ دقیق آن یک عبارت ۱۰ حرفی است که مفاهیم ادبی و قرآنی منسجمی را در خود جای داده است.