یعنی چه
این اصطلاح یک کنایه اصیل و دیرینه در ادبیات فارسی است و به معنای آن است که فردی آگاهانه و از روی لجبازی یا غفلت، تمایلی به شنیدن حرف حق، اندرز، یا هشدارهای دیگران ندارد؛ گویی با قرار دادن پنبه در گوش، مانع از ورود صدا به شیوه فیزیکی شده است.
تلفظ
تلفظ این عبارت کنایی به صورت [پَنـْ بَ دَر گوشْ نَ ها دَن] است.
در جدول
در سوالات طراحان جدول، این کنایه معمولاً به عنوان راهنمای دسترسی به کلماتی چون تغافل، بیتوجهی، یا خودِ عبارت با ۱۴ حرف به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاحات فوق برای رساندن مفهوم مشابه یعنی نادیده گرفتن عمدی یا خود را به نشنیدن زدن استفاده میشود.
به عربی
در زبان و فرهنگ عربی، واژه تغافل یا تصویر قرآنی گذاشتن انگشت در گوش برای نشنیدن حق، دقیقترین معادلها هستند.
نماد چیست
این عبارت نمادِ بارزِ فردی است که حقیقت در نزدیکی او بازگو میشود، اما او آگاهانه و از روی لجاجت تمام دریچههای ادراک و هوشیاری خود را بسته است تا نیازی به تغییر یا پذیرش واقعیت نداشته باشد.
جمعبندی و توضیح کامل پنبه در گوش نهادن
عبارت «پنبه در گوش نهادن» یکی از کنایههای بسیار زیبای زبان فارسی است که ریشه در یک رفتار فیزیکی واقعی دارد؛ در گذشته افراد برای نشنیدن صداهای آزاردهنده پیرامون خود، حقیقتاً تکهای پنبه در گوش میگذاشتند. ادیبان و شاعران بزرگ مانند نظامی گنجوی از این تصویر عینی بهره گرفتهاند تا حالت روحی انسانهای غافل، لجوج و پندناپذیر را توصیف کنند.
این اصطلاح فراتر از یک معنای ساده، نشاندهنده نوعی «کریِ مصلحتی» و آگاهانه است که فرد برای فرار از حقیقت به آن پناه میبرد. جالب اینجاست که این تصویر ذهنی در فرهنگهای دیگر و حتی در قرآن کریم (با تعبیری چون قرار دادن انگشت در گوش توسط قوم نوح) به عنوان نمادی جهانی از لجاجت بشری در برابر کلام حق یاد شده است.