یعنی چه
در زیستشناسی و محیطزیست، به جانداران یا گیاهانی اطلاق میشود که در حال حاضر با خطر انقراض مستقیم روبرو نیستند، اما اگر عوامل تهدیدکننده آنها مانند تخریب زیستگاه، شکار بیرویه یا تغییرات اقلیمی کنترل نشود، بهزودی در فهرست گونههای در معرض خطر انقراض قرار خواهند گرفت. این اصطلاح طبق دستهبندی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) به عنوان یک وضعیت هشدار شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت ترکیبی به صورت «گُونِهیِ آسِیبپَذِیر» است.
در جدول
این کلمه در جدولهای شرح در متن معمولاً به عنوان جاندار در معرض آسیب یا جانداری که نسلش در خطر آینده است، پرسیده میشود و پاسخ دقیق آن ۱۲ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون بینالمللی و لیست سرخ IUCN، این وضعیت را با عبارت Vulnerable species و علامت اختصاری VU نشان میدهند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این گروه از جانداران از اصطلاح «الأنواع الهشة» (گونههای شکننده) یا عبارت عامتر «الأنواع المهددة بالانقراض بدرجة دنيا» استفاده میشود.
در قرآن
عین این عبارت ترکیبی در قرآن کریم وجود ندارد؛ اما مفاهیمی مثل حفظ تعادل طبیعت و نهی از نابودی نسل جانداران و گیاهان با روح این اصطلاح همسو است؛ همانطور که در آیه ۲۰۵ سوره بقره از نابود کردن زراعت و نسل جانداران («...وَیُهْلِکَ الْحَرْثَ وَالنَّسْل...») به شدت انتقاد شده است.
جمعبندی و توضیح کامل گونۀ آسیب پذیر
عبارت «گونهٔ آسیبپذیر» یک اصطلاح تخصصی و استاندارد در حوزهٔ زیستشناسی، حیاتوحش و محیطزیست است. این اصطلاح طبق دستهبندی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) به جانداران یا گیاهانی اطلاق میشود که در خطر انقراض مستقیم نیستند، اما اگر عوامل تهدیدکنندهٔ آنها مانند تخریب زیستگاه یا شکار کنترل نشود، بهزودی در فهرست گونههای در معرض خطر انقراض قرار خواهند گرفت.
در نمادهای جهانی، این وضعیت را با علامت اختصاری VU داخل یک دایره یا مربع نارنجیرنگ (به نشانهٔ وضعیت هشدار پیش از بحران قرمز) نشان میدهند. از معروفترین جانداران نماد این گروه در جهان میتوان به خرس پاندا و چیتا اشاره کرد که پایداری نسلشان در طبیعت در آستانهٔ تهدید جدی قرار دارد.