یعنی چه
شکوه و گلایه به معنای بیان غم، اندوه و تظلمخواهی مصلحانه است. این نوع شکایت جنبه حقوقی و رسمی ندارد، بلکه بیانگر احساس دلخوری و آزار روحی شخص از رفتار نزدیکان یا روزگار است که با لحنی دوستانه یا دردمندانه مطرح میشود.
تلفظ
واژه اول در این ترکیب به صورت شِکوه [šekveh] یا شَکوه [šakveh] تلفظ میشود (با شُکوه به معنی عظمت اشتباه نشود). واژه دوم نیز به صورت گِلایه [gelâyeh] خوانده میشود.
در جدول
این ترکیب دقیقاً ۱۰ حرف دارد. در پاسخهای کوتاهتر جدول، واژههایی مانند گله، شکایت، تظلم و گلهگزاری نیز بسیار رایج هستند.
به انگلیسی
برای بیان مفهوم گلهمندی غیررسمی در زبان انگلیسی، عمدتاً از واژگان فوق با توجه به لحن کلام استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی ترکیب الشکوی و العتاب دقیقترین معادل برای رساندن مفهوم همزمان گلهگزاری و ملامت دوستانه است.
به فارسی
در زبان فارسی، واژه «شکوه» ریشه شبهمصدر ساختگی از «شکوی» عربی دارد و «گلایه» مأخوذ از گله فارسی (یا در برخی منابع ترکی) است. مترادفهای دقیق فارسی آن شامل گلهگزاری، شکواییه، نکونال و دلخوری است و متضادهای آن شُکر، سپاسگزاری و تقدیر هستند.
در قرآن
خود این ترکیب فارسی در قرآن نیست، اما ریشه واژه شکوه در آیه ۸۶ سوره یوسف به کار رفته است: «قَالَ إِنَّمَا أَشْکُو بَثِّی وَحُزْنِی إِلَی اللَّهِ» که به معنی ابراز اندوه و گله حضرت یعقوب به پیشگاه خداوند است. همچنین سوره مجادله نیز از همین ریشه نامگذاری شده است.
جمعبندی و توضیح کامل شکوه و گلایه
ترکیب «شکوه و گلایه» یکی از تعابیر زیبای زبان فارسی برای بیان دردهایی است که جنبه رسمی و حقوقی ندارند، بلکه از سر دلخوریهای عاطفی، اجتماعی یا فلسفی مطرح میشوند. در این ترکیب، واژه شکوه (با تلفظ شِکوه) ریشهای عربی دارد و گلایه ریشهای فارسی-ترکی دارد که همنشینی آنها مفهومی عمیق از ابراز نارضایتی مصلحانه و دردمندانه را میسازد.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این اصطلاح نماد بارز احوال عاشق دلخون در برابر جفای معشوق، یا نماد حضرت یعقوب در دوری از یوسف است که شرح درد خود را به پیشگاه خدا میبرد. این واژه مرز ظریفی با شکایت رسمی دارد و بیشتر متمایل به بازگو کردن اندوه درون است.