یعنی چه
این اصطلاح کنایی و عامیانه به معنی جسمی است که بر اثر ضربه شکل اولیه خود را از دست داده و مثل خمیر نرم یا متلاشی شده باشد. همچنین مجازاً برای نشان دادن اوج خستگی بدن به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عامیانه عطف به صورت «خُرد و خَمِیر» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کنایه معمولاً خود واژه «خرد و خمیر» یا مترادفهای آن است.
به انگلیسی
بسته به متن جملات، از واژگان متفاوتی برای انتقال این حس در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از واژههای مرتبط با خرد شدن کامل استفاده میکنند.
در قرآن
ترکیب «خرد و خمیر» یک اصطلاح کاملاً عامیانه، کنایی و مخصوص زبان فارسی است و در متن قرآن وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل خرد و خمیر
اصطلاح عامیانه و کنایی «خرد و خمیر» از دو واژه اصیل ایرانی تشکیل شده است؛ «خُرد» که ریشه در پارسی میانه دارد و به معنی کوچک است، و «خمیر» که به حالت نرمی و بیشکلی اشاره میکند تا شدت متلاشی شدن یک جسم سخت را به تصویر بکشد.
این ترکیب عطف در زبان روزمره دو کاربرد عمده دارد؛ یکی کاربرد حقیقی که به معنای ریزریزه شدن و از دست رفتن شکل ساختاری یک شیء بر اثر ضربه محکم است (مانند له و لورده شدن ماشین در تصادف)، و دیگری کاربرد مجاز و کنایی که برای توصیف کوفتگی و خستگی مفرط اعضای بدن پس از کار یا فعالیت سنگین به کار میرود.