یعنی چه
الشاغور در اصل واژهای عربی است که دو ریشه معنایی برای آن ذکر کردهاند؛ نخست به معنی شکاف و مجرایی است که آب رودخانه یا آبگیر از آن فوران میکند و به سوی باغات سرازیر میشود. دوم از ریشه «شَغَرَ» به معنی سرزمین یا مکانی خلوت، خالی از سکنه و بدون محافظ است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت «اَلشّاغور» نوشته میشود اما هنگام تلفظ به دلیل شمسی بودن حرف شین، لام خوانده نشده و به صورت «اَششّاغور» با صدای کشیده «او» ادا میگردد.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان یکی از محلههای بسیار قدیمی و اصیل شهر دمشق در سوریه یا به عنوان مجرای آب شناخته میشود.
به عربی
در زبان عربی این واژه هم به عنوان اسم خاص برای حی الشاغور (محله الشاغور) به کار میرود و هم ریشه آن برای مفاهیمی مثل منصب بدون متصدی (وظیفه شاغره) استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای اشاره به این منطقه جغرافیایی از معادل صوتی آن استفاده میشود و برای ریشه لغوی آن کلماتی مثل جای خالی یا سهمیه کاربرد دارد.
به فارسی
این کلمه در زبان فارسی کاربرد عام به عنوان صفت یا اسم معنی ندارد و بیشتر در متون تاریخی و جغرافیایی به عنوان یک اسم خاص برای اشاره به آن منطقه از بلاد شام یا به معنای فنی آبراهه به کار رفته است.
در قرآن
با بررسی لغتنامههای قرآنی و متن کتاب شریف، کلمه الشاغور یا ریشه ثلاثی مجرد آن (ش غ ر) در آیات قرآن مجید به کار نرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل الشاغور
کلمه الشاغور یک واژه اصیل عربی است که در جغرافیای تاریخی جهان اسلام و فرهنگ عامه مردم شامات (به ویژه سوریه) جایگاه ویژهای دارد. این واژه از یک سو به پدیدههای طبیعی یعنی شکافها و مجاری اشاره دارد که آب فراوان رودخانه بردی را به باغات دمشق میرساندند و از سوی دیگر در ریشهشناسی لغوی به معنای مکان خالی و بدون محافظ است.
در تاریخ معاصر، محله الشاغور دمشق به عنوان نماد مقاومت، شجاعت و مهد روشنفکران و انقلابیون بزرگی همچون حسن الخراط و یوسف العظمه شناخته میشود. این محله تاریخی در ادبیات و تئاتر عامه عرب، مظهر اصالت دمشقی، جوانمردی و ایستادگی در برابر استعمار است.
در زبان فارسی این کلمه به صورت اسم خاص کاربرد دارد و در طراحی جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه ۷ حرفی با راهنمای «محلهای قدیمی در دمشق» یا «مجرای آب» مورد استفاده قرار میگیرد.