معنی
واژه کظه در لغت به معنی به شدت سیر شدن و سنگینی معده به خاطر پرخوری است. همچنین این کلمه به مفاهیمی مثل گلوگیر شدن، دلتنگ کردن و در مضیقه قرار دادن فرد نیز اشاره دارد.
یعنی چه
این واژه برای توصیف حالتی به کار میرود که فرد به دلیل افراط در غذا خوردن دچار تخمه و سنگینی شده باشد، یا در معنای کنایی، بار سنگین اندوه و مشکلات او را در تنگنا و ضیق قرار داده باشد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت کَظّه (Kazzeh) است که ریشه در زبان عربی دارد و حرف ظاء در آن با تشدید ادا میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه با توجه به تعداد حروف (۳ حرف) خودِ «کظه» است و به عنوان راهنما معمولاً از مفاهیمی مثل پرخوری، سنگینی معده یا اندوه استفاده میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، بسته به بافت متن از کلماتی چون Surfeit برای جنبه شکمبارگی و سنگینی، و Distress یا Oppression برای جنبه روحی و اندوه استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ماده (ک ظ ظ) مشتق شده است؛ در زبان مبدأ نیز به همان مفاهیم پر شدن، سنگینی فیزیکی و مضیقه روحی اشاره دارد.
به فارسی
برگردانهای دقیق و روان فارسی این واژه شامل عباراتی چون سنگینی معده، تخمه (به معنی عارضه پرخوری)، امتلاء، دلتنگی و در مضایقه افتادن است.
جمعبندی و توضیح کامل کظه
واژه کظه یک لغت اصیل با ریشه عربی است که در متون کهن فارسی به عنوان واژه دخیل به کار رفته است. این کلمه دو لایه معنایی متمایز دارد؛ در مرتبه اول به حالت فیزیکی سنگینی معده و اشباع شدن مفرط ناشی از پرخوری (تخمه) اشاره میکند و در مرتبه دوم، مفاهیم انتزاعی و روحی نظیر به تنگنا افتادن، گلوگیر شدن و اندوهگین شدن را افاده مینماید.
اگرچه خود این لفظ در قرآن مجید عیناً ذکر نشده، اما همخانوادههای نزدیک آن از ریشههای همبسته (مانند کظم) مثل «کظیم» به معنی خشم یا حزن فروخورده و «کاظمین» به وفور در کلامالله و ادبیات اسلامی دیده میشوند که همگی نشاندهنده نوعی فشار، پُری و تنگنا هستند.
در بازیها و سرگرمیهای کلماتی مانند جدول، این واژه سه حرفی معمولاً با کلیدهایی همچون پُر شدن از طعام یا سنگینی معده بازشناسی میشود و شناخت آن به درک بهتر متون کلاسیک و عبارات ادبی کمک شایانی میکند.