یعنی چه
این واژه یک فعل ماضی عربی همراه با ضمیر است و به این معناست که چیزی از دستِ آنها رفت، از آنها فوت شد، یا به آن چیز و فرصت دست نیافتند. ریشه اصلی آن از «فوت» به معنی سپری شدن و گذشتن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فَتَح روی حرف «ت» و ضَمّه روی حرف «ه» است که به شکل Fātahum خوانده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، عباراتی که مفهوم از دست رفتن فرصت یا چیزی را برای یک گروه رسانند، به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
از آنجا که خود کلمه ساختاری عربی دارد، عبارتهای تفسیری و هممعنی بالا در زبان عربی برای تبیین دقیقتر آن استفاده میشوند.
به فارسی
در برگردان دقیق روان به فارسی میتوان آن را به صورت «از دست رفتن برای آنها» یا «فوت شدن فرصت از آنان» معنا کرد. متضاد آن در فارسی عباراتی مثل «به آنها رسید» یا «به دست آوردند» است.
در قرآن
ترکیب دقیق «فاتهم» در متن قرآن نیامده است، اما ساختارهای همخانواده بسیار نزدیک آن مانند «فاتَکُم» (از دست شما رفت) در آیه ۲۳ سوره حدید («لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَىٰ مَا فَاتَکُمْ») و همچنین فعل «فاتَ» در آیه ۱۱ سوره ممتحنه به کار رفتهاند که همان مفهوم از دست رفتن را میرسانند.
نماد چیست
از آنجا که «فاتهم» یک ترکیب فعلی و ساختار صرفی در زبان است، نماد خاصی در فرهنگها یا نمادشناسی مادی برای آن تعریف نشده و صرفاً نمایانگر مفهوم انتزاعیِ فقدان و از دست رفتن است.
جمعبندی و توضیح کامل فاتهم
واژه «فاتهم» یک ترکیب فعلی عربی متشکل از فعل ماضی «فاتَ» (از دست رفت) و ضمیر متصل مفعولی «هُم» (از آنها) است. این واژه در متون ادبی، دینی و همچنین در زبان فارسی برای اشاره به موضوعات یا فرصتهایی که از دست یک گروه یا جمعیت رفته و دیگر به آن دسترسی ندارند، استفاده میشود.
ریشه این کلمه به ماده «ف و ت» برمیگردد که مفاهیمی چون فوت شدن، سپری شدن و تفاوت را در خود دارد. گرچه خود این کلمه با همین ضمیر در قرآن به چشم نمیخورد، کلمات همعنصر آن مانند «فاتکم» پیامآور توصیههای اخلاقی برای غمگین نشدن بر گذشتهها و مادیات دنیوی از دست رفته است.