یعنی چه
این عبارت کنایه از آن است که فرد در گفتار یا کردار خود، حسن نیت ندارد و بر اساس کینه، حسادت یا منافع شخصی منفی، به دنبال ضربه زدن، آزار رساندن یا خراب کردن کار دیگران است.
تلفظ
تلفظ صحیح واژگان به صورت فتحتین برای هر دو کلمه یعنی «غَرَض» و «مَرَض» به همراه فعل «داشتن» است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با مفهوم بدخواهی یا نیت سوء مکتوم، عبارت دوازده حرفی «غرض و مرض داشتن» یا واژگانی چون «سوءنیت» به کار میرود.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در انگلیسی از اصطلاحات مربوط به داشتن انگیزههای پنهان بدخواهانه یا کینهتوزی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با عباراتی که نشاندهنده نیت ناپاک باطنی یا پنهان کردن کینه در دل است، معادلسازی میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و جایگزین فارسی این عبارت شامل بدخواهی، کینهتوزی، خصومت داشتن، عیبجویی مغرضانه و حسن نیت نداشتن است.
جمعبندی و توضیح کامل غرض و مرض داشتن
اصطلاح «غرض و مرض داشتن» یکی از کنایات رایج و پرکاربرد در فرهنگ و زبان فارسی است که برای توصیف افرادی به کار میرود که در رفتار، گفتار یا قضاوتهای خود صادق نیستند. این افراد با پنهان کردن نیت واقعی و بدخواهانه خود پشت ظاهری فریبنده، تلاش میکنند به دیگران آسیب بزنند یا در مسیر پیشرفت آنها سنگاندازی کنند. هر دو واژه غرض و مرض ریشه عربی دارند اما ترکیب عطف تباعی آنها ساختاری کاملاً عامیانه و فارسی ایجاد کرده است.
در ریشهیابی معنایی، «غرض» به معنای قصد و هدف شخصی (در اینجا متمایل به سوء) و «مرض» به معنای بیماری دل، بخل و حسادت تعبیر میشود. در ادبیات فارسی و متون عرفانی از جمله مثنوی معنوی مولانا، غرضورزی به عنوان حجابی معرفی شده که چشم حقیقتبین انسان را کور میکند. همچنین در قرآن کریم نیز واژه مرض بارها کنایه از نفاق و کینههای درونی دلهای بیمار آورده شده است که قرابت معنایی بالایی با این اصطلاح دارد.