یعنی چه
واژهٔ «منتفشه» صفت مؤنث از ریشهٔ عربی است و به حالت یا شیئی اشاره دارد که سستدرون، متورم، پفکرده یا از هم بازشده باشد. این واژه معمولاً برای توصیف موهای ژولیده و سیخشده یا اعضای متورم به کار میرود.
تلفظ
این کلمه به صورت مُنتَفِشَه (به کسر فاء و شین) تلفظ میشود که اسم فاعل مؤنث از باب افتعال در زبان عربی است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «پراکندهموی»، «برافراشته شده» یا «پفکرده»، واژهٔ ۶ حرفی «منتفشه» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، برای توصیف موی آشفته از Disheveled و برای حالت پفکردگی یا تورم از Fluffed up و Swollen استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی است؛ به عنوان مثال عبارت «أمةٌ منتفشةُ الشعر» در متون کهن به معنای کنیزی با موهای پراکنده و ژولیده آمده است.
به فارسی
در زبان فارسی میتوان واژههای «پراکندهموی»، «ژولیده»، «برافراشته»، «پفکرده» و «متورم» را به عنوان جایگزین و معادلهای دقیق این کلمه قرار داد.
نماد چیست
در فرهنگ لغت و تمثیلهای عربی، این واژه یادآور حالت «گربهٔ خشمگین» (هرةٌ منتفشة) است که هنگام ترس یا عصبانیت، موهای خود را سیخ و پفکرده میکند تا بزرگتر به نظر برسد؛ از این رو نماد برافروختگی ظاهری است.
جمعبندی و توضیح کامل منتفشه
واژهٔ «منتفشه» یک صفت مؤنث عربی از ریشهٔ ثلاثی مجرد «ن ف ش» و مشتق از باب افتعال است. این کلمه در لغتنامههای معتبری نظیر دهخدا و منتهیالارب به معنای هر چیزِ سستدرون، آماسیده، پفکرده یا از هم بازشده تعریف شده است. کاربرد رایج آن در توصیف موهای ژولیده، برافراشته و پراکنده است.
اگرچه خود واژهٔ «منتفشه» در قرآن کریم عیناً ذکر نشده، اما همخانوادههای آن مانند «الْمَنفُوشِ» در سوره قارعه (برای توصیف کوههایی که مانند پشم زدهشده متلاشی میشوند) و «نَفَشَتْ» در سوره انبیاء به کار رفتهاند که همگی بر مفهوم پراکندگی و باز شدن دلالت دارند.
در حوزهٔ تمثیل و فرهنگ عامه، این کلمه بیش از هر چیز یادآور تصویر گربهای است که در حالت تدافعی یا خشم، موهایش سیخ و بدنش پفکرده میشود. در زبان فارسی امروزه بیشتر در ادبیات کلاسیک یا به عنوان یک واژهٔ مهجور در حل جدولهای کلمات متقاطع با لایههای معنایی چون متورم و پراکندهموی کاربرد دارد.