یعنی چه
مرتشی در لغت و اصطلاحات حقوقی به کسی گفته میشود که مال، وجه یا امتیازی را از دیگری (راشی) دریافت میکند تا کاری را برخلاف وظایف قانونی، حق یا عدالت انجام دهد؛ به عبارت دیگر، او همان رشوه خوار است.
تلفظ
این واژه به صورت مُرتَشِی (تلفظ: mor-ta-shi) خوانده میشود که اسم فاعل از باب افتعال (ارتشاء) در زبان عربی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «رشوه گیرنده» یا «رشوه خوار»، واژه ۵ حرفی «مرتشی» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به شخص رشوه گیرنده از اصطلاحات Bribe-taker یا Bribee استفاده میشود.
به عربی
این کلمه ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز به صورت «المُرْتَشِی» یا «المُرْتَشِ» به معنی دریافتکننده رشوه به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی و روان این واژه شامل «رشوه خوار»، «پارهستان»، «پارهگیر» و «باجگیر» است. در مقابل، واژگانی مانند «امین»، «پاکدست» و «درستکار» به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
در قرآن
عین واژه «مرتشی» در متن قرآن نیامده است، اما در آیه ۴۲ سوره مائده از تعبیر «أَکَّالُونَ لِلسُّحْتِ» (بسیار مال حرام و رشوه میخورند) استفاده شده که در تفاسیر، یکی از مصادیق اصلی سُحت، ارتشاء است. همچنین در حدیث معروف نبوی آمده است: «الرَّاشِی وَ الْمُرْتَشِی کِلَاهُمَا فِی النَّارِ» (رشوه دهنده و رشوه گیرنده هر دو در آتشند).
جمعبندی و توضیح کامل مرتشی
واژه مرتشی ریشه در زبان عربی دارد و از نظر حقوقی و فقهی به فردی اطلاق میشود که با دریافت مال یا امتیاز، عدالت و وظیفه قانونی خود را زیر پا میگذارد. این کلمه در ساختار اداری و قضایی به عنوان یک جرم بزرگ شناخته شده و همواره در طول تاریخ مورد نکوهش جامعه بوده است.
در فرهنگهای اصیل و متون دینی، پدیده ارتشاء یا همان رشوه خواری مایه فساد جامعه و تاریکی قلب دانسته شده است. نمادهای سنتی حقوقی مانند ترازوی کج، کنایهای از رفتار مرتشی است که با دیدن مال، مسیر عدالت را دگرگون میکند.
شناخت دقیق این واژه و تمایز آن با واژه «راشی» (رشوه دهنده) به درک بهتر مفاهیم حقوقی و حل جدولهای کلمات متقاطع کمک میکند، جایی که مرتشی به عنوان یک پاسخ دقیق پنج حرفی کاربرد دارد.