یعنی چه
این ترکیب برای توصیف اشیاء یا مفاهیمی به کار میرود که به خاطر کیفیت فوقالعاده، قدمت، هنرمندانه بودن یا کمیاب بودن، ارزش مادی و معنوی بسیار بالایی دارند و چشمگیر هستند.
تلفظ
واژهٔ نفیس به صورت nafīs و واژهٔ گرانبها به صورت gerānbahā تلفظ میشود که در مجموع یک ترکیب وصفی و عطفی را میسازند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «نفیس و گرانبها» دقیقاً ۱۲ حرف دارد. کلمات هممعنی کوچکتر مانند ثمین، فاخر یا قیمتی نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای انتقال دقیق این حس ارزشمندی و زیبایی ساختار در زبان انگلیسی، از واژگانی چون Exquisite برای ابعاد هنری و نفیس بودن، و Precious یا Valuable برای ارزش مادی و معنوی آن استفاده میشود.
به فارسی
هرچند واژهٔ «نفیس» ریشهٔ عربی دارد، اما در زبان فارسی معادلهایی چون گرانمایه، باارزش، شکوهمند، فاخر، ممتاز و اعلا برای توصیف این حالت به کار میروند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات ایرانی، این عبارت یادآور آثار مذهبی مذهب، قرآنهای خطی، فرشهای ابریشمی با اصالت و جواهرات گرانبهای شاهان است. در معنای استعاری نیز نماد ماندگاری، اصالت و مایهٔ افتخار بودن است.
جمعبندی و توضیح کامل نفیس و گرانبها
عبارت «نفیس و گرانبها» ترکیبی است که برای اشاره به برترین و باارزشترین داراییها یا مفاهیم به کار میرود. واژهٔ «نفیس» ریشهای عربی از ثلاثی مجرد (نفس) دارد و به معنای چیزی است که شریف و گرامی شده است. اگرچه خود کلمهٔ نفیس مستقیماً در قرآن نیامده، اما همخانوادههای آن مانند «متنافسون» به معنای رقابتکنندگان برای امور ارزشمند به کار رفتهاند.
این اصطلاح در زبان و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد و معمولاً برای توصیف کالاهای عتیقه، هنرهای دستی پرکار مانند فرشهای ابریشمی، جواهرات خاص و کتابهای خطی قدیمی استفاده میشود که ارزش آنها فراتر از مبادلات روزمره است و جنبهٔ موزهای یا میراثی دارند.
به طور خلاصه، هرگاه ویژگی مرغوبیت بالا، کمیابی و زیبایی شگفتانگیز در یکجا جمع شوند، حاصل آن پدیدهای نفیس و گرانبها خواهد بود که متضاد کلماتی چون مبتذل، بیارزش یا ناچیز است.