یعنی چه
عمالیق (یا عمالقه) نام قومی باستانی، بزرگجثه و نیرومند از نژاد سامی یا اعراب بائده (نابودشده) هستند که در نواحی شمال حجاز، جنوب فلسطین و صحرای سینا زندگی میکردند. این قوم به جد بزرگ خود یعنی «عملیق» منسوب بودند. در زبان عربی، مفرد این واژه «عملاق» است که امروزه به معنای غول و موجود درشتانداام نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه به فتح عین و ميم تلفظ میشود: عَمَالِیق (‘Amālīq).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، از این واژه به عنوان پاسخ برای طوایف باستانی غولپیکر، قوم سرکش عهد موسی (ع) یا قوم عمالقه استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و منابع عهد عتیق (تورات)، این قوم با نام Amalekites یا Amalek شناخته میشوند.
به فارسی
در زبان فارسی این واژه به همان صورت عمالیق یا با نشانه جمع فارسی به صورت «عمالیقیان» به کار میرود. از نظر معنای لغوی مفرد آن، میتوان معادلهایی چون غولپیکر، تناور یا سترگ را برای آن در نظر گرفت.
در قرآن
واژهٔ «عمالیق» به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما طبق نظر مفسران شیعه و سنی، مراد از عبارت «قَوْماً جَبَّارِينَ» (قومی سرکش و زورمند) در آیه ۲۲ سوره مائده، همان قوم عمالیق هستند که بنیاسرائیل از مواجهه و جنگ با آنها در سرزمین مقدس هراس داشتند.
نماد چیست
در مذهب و تاریخ، عمالیق نماد سرکشی، ظلم و قدرتهای ستمگر ولی زوالپذیر هستند. در خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه نیز حضرت علی (ع) از آنها به عنوان نمادی برای عبرتآموزی یاد کرده و میفرماید: «أَيْنَ الْعَمالِقَةُ وَ أَبْناءُ آلْعَمالِقَةِ...» (کجایند عمالقه و فرزندانشان...). همچنین در فرهنگ یهود، عمالیق نماد مطلقِ نیروی شیطانی و شرّ به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل عمالیق
واژه عمالیق در اصل اشاره به یکی از اقوام بسیار کهن و جنگجوی تاریخ دارد که در مناطق میان شبهجزیره عربستان و شامات سکونت داشتند. این قوم به دلیل تنومندی و جثه بزرگ خود در تاریخ مشهور بودند، به طوری که ریشه لغوی مفرد آن (عملاق) در زبان عربی به معنای غول یا موجود سترگ بر جای مانده است.
اگرچه نام این قوم به صراحت در قرآن ذکر نشده، اما مفسران آنها را همان قوم جبار و ستمگری میدانند که در زمان حضرت موسی (ع) موجبات هراس بنیاسرائیل را فراهم کرده بودند. عمالیق در ادبیات دینی و تاریخی، همواره به عنوان نمادی از قدرتهای سرکش، ستمگر و ناپایدار یاد میشوند که با وجود ابهت ظاهری، در نهایت به نابودی و زوال محکوم شدند.