یعنی چه
پولپرست به فردی اطلاق میشود که مادیات و داراییهای مالی برای او در بالاترین درجه اهمیت قرار دارد. این واژه یک صفت مرکب فاعلی در زبان فارسی است و به کسی اشاره میکند که در جمعآوری ثروت حریص بوده، ارزشهای انسانی را فدای مادیات کرده و پول را معبود و محور اصلی زندگی خود قرار میدهد.
تلفظ
این واژه از دو جزء «پُول» (با ضمه کشیده) و «پَرَست» (بن مضارع از مصدر پرستیدن، با فتحه پ و ر) ترکیب شده است.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، واژه «پول پرست» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «حریص و دنیاپرست» یا «بنده سیم و زر» به کار میرود و دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن و موقعیت کلام، از اصطلاحات متفاوتی استفاده میشود که رایجترین آنها Money-grubber برای افراد پولپرست و خسیس است.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم تعابیری کنایی مانند عبدالدینار و الدرهم یا کلمات صریحی مثل مادی و عاشقالمال به کار میرود.
در قرآن
عین واژه فارسی «پولپرست» در قرآن وجود ندارد؛ اما مفاهیم و مصادیق آن به وضوح نکوهش شده است. برای نمونه در آیه ۲۰ سوره فجر آمده است: «وَتُحِبُّونَ الْمَالَ حُبًّا جَمًّا» (و مال را بسیار دوست میدارید) و همچنین در سوره همزه به ویژگی فردی که مال را جمع میکند و پیاپی میشمارد («جَمَعَ مالاً وَ عَدَّدَهُ») اشاره شده است.
نماد چیست
در فرهنگها و ادبیات جهانی، پولپرستی با نمادهای خاصی شناخته میشود. در ادبیات مذهبی جهان، «مأمن» (Mammon) به عنوان تجسم و خدای مادیگرایی معرفی میشود. در فرهنگ اسلامی و شرقی نیز، شخصیت تاریخی و افسانهای «قارون» به خاطر ثروت بیکران و طمع فراوانش، نماد عینی و بارز پولپرستی و عاقبتِ تلخ آن است.
جمعبندی و توضیح کامل پول پرست
واژه «پولپرست» در زبان فارسی یک صفت ترکیبی و کنایی است که برای توصیف افرادی با دلبستگی شدید و افراطی به امور مادی و داراییهای دنیوی استفاده میشود. این واژه ریشه در عمق مفاهیم اخلاقی دارد و نشاندهنده ترجیح دادن ارزشهای مالی بر اصول انسانی، اخلاقی و معنوی است. در ادبیات فارسی و متون کهن، از چنین افرادی با عناوین دیگری چون بنده سیم و زر یا دنیاپرست نیز یاد شده است.
بررسی این مفهوم در پهنه زبانهای دیگر و حتی متون مذهبی نشان میدهد که طمعورزی و مادیگرایی همواره در طول تاریخ مورد توجه و نقد بوده است. از معادلهای انگلیسی و عربی آن گرفته تا آیات قرآن کریم که دلبستگی شدید به مال را نکوهش میکنند، همگی بر این امر صحه میگذارند که پولپرستی مایه سقوط اخلاقی فرد میشود. این ویژگی در فرهنگ عامه و اساطیر نیز با نمادهایی همچون قارون تجسم یافته است تا عاقبت حرص و بخل را به تصویر بکشد.