یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح تحقیری، دشنام و ناسزای عامیانه است که در لغت به معنی سگزاده یا پسرِ سگ به کار میرود. در کاربردهای محاورهای و ادبیات کوچه و بازار، گاهی به شوخی یا برای اشاره به فردی بسیار رند، زرنگ و حیلگر نیز استفاده شده است.
تلفظ
این واژه شکل مکتوب و عامیانهای از تلفظ گفتاری ترکیب ترکی «کوپَک اوغلی» (Köpek oğlu) در زبان فارسی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و معماهای کلمات، پاسخ این اصطلاح عامیانه ۷ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم توهینآمیز از عبارات یادشده استفاده میشود.
به ترکی
ریشه اصلی این عبارت از زبان ترکی (آذربایجانی / عثمانی) گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق و عامیانه این واژه در زبان فارسی شامل پدرسگ، تولهسگ، سگزاده و در برخی سیاقها پدرسوخته یا رند دغلباز است.
نماد چیست
این واژه یک دشنام و اصطلاح گفتاری است و نماد فرهنگی مثبتی ندارد؛ در ادبیات هجو و طنز دوران مشروطه (مانند نسیم شمال) به عنوان نمادی برای بیاصلونسبی یا حیلگری و دغلبازی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل کپه اقلی
عبارت «کپه اقلی» در واقع شکل مکتوب و عامیانهای از تلفظ اشتباه یا گفتاری ترکیب ترکی «کوپَک اوغلی» (Köpek oğlu) است که به زبان عامیانه و ادبیات کوچه و بازار ایران راه یافته است. این اصطلاح از دو بخش «کوپک» به معنی سگ و «اوغلو» به معنی پسر یا فرزند تشکیل شده و در مجموع معنای «سگزاده» یا «پسرِ سگ» را میدهد.
در فرهنگ گفتاری و لغتنامههای عامیانه، این واژه به عنوان یک ناسزا و دشنام برای تحقیر یا ابراز خشم استفاده میشود. با این حال، در مواردی از ادبیات عامیانه و طنز (مانند اشعار دوره مشروطه) گاهی به صورت شوخی یا برای اشاره به فردی بسیار زرنگ، رند و حیلگر نیز به کار رفته است.
از نظر ساختاری، این کلمه به دلیل بیگانه بودن ریشه آن، همخانواده ساختاری در واژهسازی فارسی ندارد و معادلهای آن در فارسی عباراتی چون پدرسگ و تولهسگ هستند. این واژه کاملاً عامیانه بوده و هیچگونه ریشه یا کاربردی در متون دینی و قرآنی ندارد.