یعنی چه
واژه «نابض» صفت فاعلی از ریشه عربی «نبض» است و به هر چیزی که دارای تپش، حرکت ضربانی و جریان حیات باشد اشاره دارد. در متون پزشکی قدیم و ادبیات، به رگ تپنده یا همان شریان، «عرق نابض» میگفتند.
تنطق و تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «نابِض» (با کسر حرف ب و سکون ضاد) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «نابض» معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «تپنده»، «رگ زننده» یا «دارای ضربان» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم نابض و تپنده از واژگانی که به ضربان و پالس اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به همین صورت و به معنی تپنده (مانند القلب النابض به معنی قلب تپنده) به کار میرود.
نماد چیست
نابض بودن و وجود نبض، مرز قاطع میان زنده بودن و مرگ است؛ از این رو این کلمه نماد حیات، پویایی و استمرار زندگی به شمار میرود. در ادبیات امروز، اصطلاح «قلب نابض» مجازاً به معنای مرکز فرماندهی، هسته اصلی یا مایه حیات یک مجموعه یا جریان استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نابض
واژه «نابض» یک صفت فاعلی وامگرفته از زبان عربی است که به طور دقیق به معنای تپنده، متحرک و دارای ضربان هست. این کلمه در زبان فارسی بیشتر در متون ادبی، عرفانی و همچنین پزشکی سنتی کاربرد داشته و نمونه بارز استفاده از آن، ترکیب «عرق نابض» به معنای رگ تپنده یا شریان است.
از نظر معنایی، این واژه متضاد کلماتی چون ساکن، منجمد و خاموش قرار میگیرد و مترادف پویان و زنده است. به دلیل پیوند مستقیم مفهوم نبض با علائم حیاتی، نابض در ادبیات مکتوب و معاصر به عنوان نمادی از پویایی، مایه جریان داشتن زندگی و هسته مرکزی یک ساختار شناخته میشود.