یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح عامیانه و کنایی در فرهنگ فارسی است که به فردی اشاره دارد که از نظر مالی وضعیتی بسیار خوب دارد، دستش به دهانش میرسد و پول و پله زیادی دارد، بهطوری که بهراحتی از پس هزینهها و کارهای سخت برمیآید.
تلفظ
تلفظ عامیانه و روانی که در مکالمات روزمره تهران قدیم و امروزی به کار میرود به صورت چَپِش پُره (čapaš pore) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع با این مفهوم، کلمه ۶ حرفی «چپش پره» یا معادلهایی نظیر متمول و ثروتمند قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاحات عامیانه و رسمی مختلفی برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی کلماتی که نشاندهنده فراخی روزی و توانگری مالی هستند به عنوان معادل به کار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق و رسمی این اصطلاح در زبان فارسی شامل واژگانی چون ثروتمند، متمول، مایهدار و توانگر است که در متون رسمی به جای این عبارت عامیانه به کار میروند.
نماد چیست
این اصطلاح نماد گرافیکی یا باستانی خاصی ندارد؛ بلکه ریشه در فرهنگ بازیهای قدیمی مانند قاپبازی در ایران دارد که بازیکنان بردها و سکههای خود را در دست چپ نگه میداشتند تا توان مالی خود را برای ادامه شرطبندی به حریف نشان دهند.
جمعبندی و توضیح کامل چپش پره
اصطلاح عامیانه و کنایی «چپش پره» یکی از ضربالمثلها و تعابیر اصیل فرهنگ عامه و تهران قدیم است. این عبارت موقعی به کار میرود که بخواهند به وضعیت مالی بسیار خوب، ثروت فراوان یا قدرت و نفوذ یک شخص اشاره کنند. در واقع، وقتی میگویند فلانی چپش پر است، یعنی از نظر اقتصادی هیچ مضایقهای ندارد و بهراحتی از پس مخارج برمیآید.
ریشه تاریخی این کنایه به بازی قدیمی «قاپبازی» برمیگردد. در گذشته، قاپبازان حرفهای با دست راست بازی میکردند و سکهها و بردهای خود را در مشت چپ جمع میکردند تا حریفان بدانند آنها توانایی مالی برای ادامه شرطبندی را دارند. پر بودن دست چپ نشانهای از پیروزی و سرمایه زیاد در بازی بود که به مرور زمان وارد زبان روزمره مردم شد.